Karadağ, tahmini toplam maliyeti 230,8 milyon avro olan kapsamlı demiryolu altyapı projesi kapsamında, Golubovci-Bar demiryolu hattının yeniden inşası amacıyla Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile 50 milyon avro tutarında kredi anlaşması imzalamaya hazırlanmaktadır.
Proje kapsamında yaklaşık 39 kilometrelik açık hat demiryolunun, istasyon ve manevra hatlarının, istasyonların, köprülerin ve demiryolu altyapısına ilişkin destekleyici sistemlerin yeniden inşa edilmesi öngörülmektedir.
Kredi anlaşmasının imzalanmasına ilişkin hazırlanan bilgilere göre, Karadağ Maliye Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ile iş birliği içerisinde Temmuz 2026’da EBRD ile kredi görüşmelerini gerçekleştirmiştir. Kredi anlaşmasının imzalanmasına yönelik resmî süreç ise 21 Eylül 2026 tarihinde başlatılmıştır.
Sözleşme taslağında, projenin kredi anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren dört yıl içerisinde tamamlanması öngörülmektedir. Buna göre, anlaşmanın 2026 yılında imzalanması halinde projenin 2030 yılında tamamlanması planlanmaktadır.
Projenin Finansman Yapısı
Projenin finansmanının, Avrupa’nın iki önemli finans kuruluşundan sağlanacak krediler, geri ödemesiz hibe kaynakları ve Karadağ devletinin öz kaynak katkısından oluşması planlanmaktadır.
Bu kapsamda EBRD’den sağlanması planlanan 50 milyon avroluk krediye ek olarak, Avrupa Yatırım Bankası (EIB) tarafından sağlanacak 63 milyon avro tutarında bir kredi de proje finansmanında kullanılacaktır. EIB kredisine ilişkin sözleşmenin 2025 yılında imzalandığı belirtilmektedir.
Batı Balkanlar Yatırım Çerçevesi (WBIF) aracılığıyla sağlanması öngörülen yatırım hibesi 112,62 milyon avro, Karadağ devletinin kendi kaynaklarından sağlayacağı katkı ise 5,18 milyon avro olarak belirlenmiştir.
Bu finansman yapısına göre, hibelerin projenin toplam tahmini maliyetinin yaklaşık yüzde 48,8’ini oluşturması, iki kredi kapsamında sağlanacak toplam finansman tutarının ise 113 milyon avroya ulaşması öngörülmektedir.
Proje Kapsamındaki Çalışmalar
Planlanan çalışmalar kapsamında yaklaşık 39 kilometrelik, tek hatlı ve elektrifikasyon sistemine sahip açık demiryolu hattının yeniden inşa edilmesi planlanmaktadır. Buna ilave olarak yaklaşık 17 kilometrelik istasyon hattı ile 6 kilometrelik manevra hattının da yenilenmesi öngörülmektedir.
Bar ile Podgorica arasındaki demiryolu hattında sinyalizasyon, haberleşme ve enerji sistemlerinin yenilenmesinin yanı sıra, 10’a kadar demiryolu istasyonu ve durağın ve 11’e kadar köprünün yeniden inşa edilmesi planlanmaktadır.
Sozina Tüneli ile Tanki, Ratac ve Šušanj’daki üç kısa tünel ile Tanki Rt Köprüsü’ne ilişkin çalışmaların ise Avrupa Yatırım Bankası (EIB) ile yapılacak uygun eş finansman düzenlemeleri ve hibe kaynakları aracılığıyla finanse edilmesi öngörülmektedir.
İlgili belgede ayrıca, proje kapsamının uygulama süreci içerisinde tarafların karşılıklı mutabakatı doğrultusunda değiştirilebileceği belirtilmektedir.
EBRD Kredisinin Mali Koşulları
Planlanan EBRD kredisinin toplam vadesi 15 yıl olup, bu sürenin üç yılı geri ödemesiz dönemden oluşmaktadır.
Krediye uygulanacak faiz oranı değişken olacak ve altı aylık EURIBOR oranına 1 yüzde puanı eklenmesi suretiyle belirlenecektir.
Anapara geri ödemelerinin altı aylık dönemler halinde toplam 24 eşit taksitte gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. İlk taksidin 17 Kasım 2029 tarihinde, son taksidin ise 17 Mayıs 2041 tarihinde ödenmesi öngörülmektedir.
Önerilen kredi koşullarına göre, kredi kaynaklarının kredi anlaşmasının imzalanmasından üç yıl sonra kullanıma hazır hale gelmesi planlanmaktadır.
Kredi işlemine ilişkin tek seferlik ücret, kredi tutarının yüzde 1’i oranında olup 500.000 avroya karşılık gelmektedir. Sözleşme taslağında yer alan finansman dağılımına göre 49,5 milyon avronun sermaye harcamalarında, kalan 500.000 avronun ise söz konusu işlem ücretinin karşılanmasında kullanılması öngörülmektedir.
Kullanılmayan kredi tutarı üzerinden yıllık yüzde 0,5 oranında taahhüt ücreti alınması planlanmaktadır. Ayrıca kredi tutarının kısmen iptal edilmesi veya kredinin erken geri ödenmesi durumlarında, ilgili tutarın yüzde 0,125’i oranında ücret uygulanması öngörülmektedir.
Projenin Uygulanması ve Anlaşmanın Yürürlüğe Girmesi
Projenin uygulamasının, Karadağ devletinin mali desteği ve Ulaştırma Bakanlığı’nın sektörel denetimi altında Karadağ Demiryolu Altyapısı (ŽICG) tarafından yürütülmesi planlanmaktadır.
ŽICG, Ulaştırma Bakanlığı ve EBRD arasında imzalanacak proje anlaşmasının, kredi anlaşmasıyla aynı tarihte imzalanması öngörülmektedir.
Kredi anlaşmasının yürürlüğe girmesi için öngörülen koşullar arasında proje anlaşmasının imzalanmasının yanı sıra, Karadağ Mülkiyet ve Hukuki Menfaatleri Koruma Makamı tarafından hukuki görüş verilmesi de bulunmaktadır.
Mevcut bilgilere göre EBRD ile yapılacak kredi anlaşmasının, Karadağ Hükümeti’nin ilgili kararının ardından sonuçlandırılması beklenmektedir.
Bununla birlikte, mevcut sözleşme teklifinde demiryolu hattındaki inşaat ve yeniden yapım çalışmalarının fiilen hangi tarihte başlayacağına ilişkin herhangi bir takvim yer almamaktadır.
Kaynak: İnvestitor Haber Sitesi
Yayımlayan: Podgoritsa Ticaret Müşavirliği