Özbekistan Cumhuriyeti Ulusal İstatistik Komitesi verilerine göre, ithalatın ihracattan daha hızlı artmaya devam etmesiyle birlikte, ülkenin dış ticaret hacmi 2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla %7,6 artarak 57,4 milyar dolara ulaştı.
İhracat yıllık bazda %3,4 azalarak 22,86 milyar dolara gerilerken, ithalat %16,3 artışla 34,53 milyar dolara yükseldi. Bunun sonucunda dış ticaret açığı neredeyse iki katına çıkarak 6,04 milyar dolardan 11,66 milyar dolara yükseldi.
Parasal nitelikte olmayan altın ihracatı, 2025 yılının aynı dönemindeki 8,32 milyar dolarlık seviyeye kıyasla yaklaşık üç kat azalarak 2,8 milyar dolara geriledi.
Çin, toplam dış ticaretin %23’üne denk gelen 13,17 milyar dolarlık ikili ticaret hacmiyle Özbekistan’ın en büyük ticaret ortağı olmaya devam etti. Çin ile yapılan ticaret, bir önceki yıla göre %30,1 oranında artış gösterdi.
9,19 milyar dolarlık ticaret hacmiyle (toplamın %16’sı ve %9,7’lik bir artış) Rusya ikinci sırada yer aldı. Rusya’yı 3,73 milyar dolarla (+%23,4) Kazakistan, 1,93 milyar dolarla (+%1,2) Türkiye ve 1,42 milyar dolarla (+%40,9) Afganistan izledi.
İlk 10’da yer alan diğer ülkeler ise şunlardı: 1,25 milyar dolarla (+%9,6) Güney Kore, 1,19 milyar dolarla (+%23,5) Fransa, 1,18 milyar dolarla (+%42,6) Birleşik Arap Emirlikleri ve Özbekistan ile ticaret hacmi 10,4 kat artarak 980,1 milyon dolara ulaşan Hong Kong. Liste, 908,4 milyon dolarlık (+%51,1) ticaret hacmiyle Kırgızistan ile tamamlandı.
İhracat
İmalat sanayi ürünleri, bir önceki yıla göre %25,6 artışla 3,35 milyar dolar gelir sağlayarak Özbekistan’ın en büyük mal ihracatı kalemi haline geldi.
Tekstil ipliği ve kumaşları 1,31 milyar dolarlık (+%24,7) pay oluştururken, demir dışı metaller 1,25 milyar dolar (+%16,5) gelir sağladı. Metal dışı minerallerden üretilen ürünlerin ihracatı ise 243,9 milyon dolarlık (+%27,2) bir katkı daha oluşturdu.
Demir ve çelik ihracatı 1,8 katına çıkarak 221,3 milyon dolara ulaştı. Mantar ve ahşap ürünlerinden elde edilen gelir 1,9 kat artışla 29 milyon dolara yükselirken, metal ürünleri ihracatı %52 artarak 213 milyon dolar oldu.
Çeşitli mamul eşya ihracatı %88,1 oranında büyük bir artışla 2,09 milyar dolara ulaştı. Bu toplamda giyim ürünleri 848,1 milyon dolar (+%25,7), mobilya 37,1 milyon dolar (2,9 kat artış) ve ayakkabı 18,4 milyon dolar (+%53,6) pay aldı. Başka bir sınıfta yer almayan çeşitli mamul eşya ihracatı ise üç katına çıkarak 1,16 milyar dolara yükseldi.
Kimyasal madde ihracatı %32,3 artışla 1,77 milyar dolar seviyesine ulaştı. İnorganik kimyasallar 1,03 milyar dolarlık (+%38,8) payla öne çıkarken, bunları 308,2 milyon dolar (+%2,3) ile gübreler izledi.
Gıda ihracatı, 1,78 milyar dolar seviyesinde büyük ölçüde değişmeden kaldı. %7’lik bir düşüşle 1,22 milyar dolara gerileyen meyve ve sebze grubu en büyük payı oluştururken, tahıl ihracatı %13,6 artışla 394,9 milyon dolara yükseldi. Canlı hayvan ve hayvan yemi ihracatı ise sırasıyla 3,1 kat ve 2,5 kat artarak 24,9 milyon dolar ve 32 milyon dolar seviyelerine ulaştı.
Enerji ihracatı %4,3 artışla toplam 1,05 milyar dolar olarak gerçekleşti. %46,3’lük artışla 593,1 milyon dolara ulaşan petrol ve petrol ürünleri, toplam ihracatın yarısından fazlasını oluşturdu. Doğal gaz ihracatı %34,8 düşüşle 322,3 milyon dolara gerilerken, elektrik ihracatı %25,2 artışla 139,2 milyon dolara yükseldi.
Makine ve ekipman ihracatı %43 artışla 899,8 milyon dolara yükseldi. Elektrikli cihaz ve ekipmanlar, 228,5 milyon dolarlık (%+44,5) değerle bu kategoride ilk sırada yer aldı. Taşıt ihracatı %9,1 artarak 195,3 milyon dolara ulaşırken, taşıt parçaları ve aksesuarları ihracatı %3,9 artışla 157,5 milyon dolar oldu.
Hizmet ihracatı, yıllık bazda %33,8 artışla 8,54 milyar dolara ulaşarak toplam ihracatın %37,4’ünü oluşturdu. 4,62 milyar dolarla seyahat ve turizm hizmetleri ilk sırada yer alırken, bu alanı 2,6 milyar dolarla taşımacılık hizmetleri ve 716,4 milyon dolarla bilişim teknolojileri (BT) hizmetleri izledi.
İthalat
Makine ve ekipman, yıllık bazda %17,3 artışla 11,26 milyar dolara ulaşarak en büyük ithalat kalemi olmayı sürdürdü.
Taşıtlar ve diğer ulaşım araçları 2,82 milyar dolarlık (+%30) bir paya sahip olurken, elektrikli ekipman ithalatı toplam 1,78 milyar dolar (+%29,6) seviyesinde gerçekleşti. Genel amaçlı endüstriyel ekipman ithalatı %0,7 azalışla 1,62 milyar dolar olurken, özel amaçlı makine alımları %17,5 düşüşle 1,62 milyar dolara geriledi.
İletişim ve ses ekipmanı ithalatı %78,5 artışla 1,14 milyar dolara yükselirken, enerji üretim ekipmanı ithalatı %39,1 artarak 1,18 milyar dolara ulaştı.
Taşıt parçaları ve aksesuarları ithalatı 1,23 milyar dolara (%+10,1) ulaşırken, binek otomobiller ve diğer araçların ithalatı %72,6 artışla 1,1 milyar dolara çıktı.
Sanayi ürünleri, %8’lik artışla 5,08 milyar dolara ulaşarak ithalat kategorileri arasında ikinci sırada yer aldı. Demir ve çelik ithalatı %1 azalışla 1,98 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, demir dışı metal ithalatı %75 artarak 708,3 milyon dolara yükseldi. Tekstil ipliği ve kumaş ithalatı %9,4 artışla 407,4 milyon dolara, mantar ve ahşap ürünleri ithalatı ise %26,6 artışla 359,3 milyon dolara ulaştı. Metal ürünleri ithalatı toplamda 690,4 milyon dolar (%+0,9) olurken, kauçuk ürünleri ithalatı %2,6 düşüşle 359,2 milyon dolara geriledi.
Kimyasal ürün ithalatı %16,4 artışla 4,16 milyar dolara yükseldi. Tıbbi ve farmasötik ürün alımları %0,7 azalışla 1,27 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, birincil plastik ithalatı %13,2 artarak 761,8 milyon dolara ulaştı. Kimyasal madde ve ürünlerin değeri ise %33,3 artışla 654,5 milyon dolar oldu.
Gıda ithalatı %39,3 artışla 3,71 milyar dolara yükseldi. Bu toplamda tahıl ürünleri 967,4 milyon dolarla (+%58,9) ilk sırada yer alırken, bunları 677,4 milyon dolarla (+%34,2) et ve et ürünleri, 476 milyon dolarla (+%43,9) şeker ve şekerleme ürünleri, 381,6 milyon dolarla (+%29,7) meyve ve sebzeler ile 361,2 milyon dolarla (+%23,1) kahve, çay, kakao ve baharatlar izledi.
Yakıt ve enerji ürünleri ithalatı %7,2 artışla 2,75 milyar dolara yükseldi. Petrol ve petrol ürünleri ithalatı 1,35 milyar dolar (+%3,2) seviyesinde gerçekleşti; bu tutarın içinde, %1’lik düşüşle 1,01 milyar doları bulan yakıt ve yağlayıcılar yer aldı.
Benzin ithalatı %48,6 artarak 437,4 milyon dolara ulaşırken, motorin ithalatı %12,3 azalarak 179,5 milyon dolara geriledi. Gaz ithalatı %15,2 artışla 1,21 milyar dolara yükseldi; bu kalemde propan, bir önceki yıla kıyasla 3,5 kat artışla 124,3 milyon dolarlık bir pay oluşturdu.
Kömür ithalatı toplamda 124,9 milyon dolar (+%0,2) olurken, elektrik ithalatı %24,1 düşüşle 57,5 milyon dolara indi.
Hizmet ithalatı, yıllık bazda %14 artarak 4,58 milyar dolara ulaştı ve toplam ithalatın %13,3’ünü oluşturdu. 1,87 milyar dolarla seyahat ve turizm hizmetleri en büyük kalem olma özelliğini korurken, bu alanı 1,48 milyar dolarla taşımacılık hizmetleri, 444 milyon dolarla diğer ticari hizmetler ve 386,9 milyon dolarla bilişim teknolojileri (BT) hizmetleri izledi. (Kun.uz)