Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) ve Özbekistan Hükümeti, 2026-2029 yılları arasındaki altyapı projeleri için 5 milyar ABD dolarına kadar potansiyel finansman öngören güncellenmiş bir Çok Yıllı Yatırım Programı (MYRP) imzaladı.
Taraflar ayrıca, Özbekistan’ın elektrik iletim sisteminin dayanıklılığını artırmayı amaçlayan bir projenin hazırlanmasına yönelik 1,5 milyon ABD doları tutarında bir hibe anlaşması imzaladı.
Söz konusu belgeler, Doha’da düzenlenen 11. AIIB Yıllık Toplantısı kapsamında imzalandı.
Güncellenen yatırım programı, önümüzdeki yıllarda banka ile Özbekistan arasındaki iş birliğinin öncelikli alanlarını ortaya koymaktadır. Program, ülkenin ulusal kalkınma öncelikleriyle uyumlu altyapı projelerinin potansiyel finansmanını öngörmektedir.
Belgeler, AIIB adına; kamu sektörü (2. Bölge) ile küresel bölgedeki müşterilere yönelik proje ve kurumsal finansman faaliyetlerinden sorumlu Yatırım Operasyonları Başkan Yardımcısı Konstantin Limitovskiy tarafından imzalandı. Özbekistan tarafını ise Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Şohruh Gulamov temsil etti.
İmza törenine, Özbekistan Yatırımlar, Sanayi ve Ticaret Bakanı ve aynı zamanda ülkenin AIIB nezdindeki Guvernörü olan Laziz Kudratov da katıldı.
Konstantin Limitovsky, “AIIB’nin kurucu üyelerinden biri olan Özbekistan her zaman güçlü ve güvenilir bir ortak olmuştur; ülkenin yatırım projesi portföyü de net ulusal öncelikleri yansıtmaktadır. Güncellenen program, iş birliğimizin 2029 yılına kadarki yönünü belirlemektedir. Bugün imzalanan hibe anlaşması ayrıca, sürecin en başından itibaren yürütülen ortak çalışmaların, yatırım çekmeye hazır, yüksek nitelikli ve sürdürülebilir projelerin geliştirilmesine nasıl katkı sağlayabileceğini de ortaya koymaktadır,” dedi.
Laziz Kudratov’a göre, Özbekistan’ın dinamik ekonomik kalkınması ile bölgesel ticaret, enerji ve ulaşım bağlantılarındaki artan rolü, uluslararası yatırım iş birliği açısından yeni fırsatlar yaratmaktadır.
Bakan, “Özbekistan’ın AIIB’nin bölgedeki en büyük ortağı olmasına büyük önem veriyor ve bankanın duyduğu güveni takdir ediyoruz. Güncellenen program sayesinde iş birliğimizi daha da güçlendirmeyi, daha fazla özel yatırımcıyı cezbetmeyi ve ortak planlarımızı somut projelere dönüştürerek bunların hayata geçirilmesini hızlandırmayı hedefliyoruz,” dedi.
Özbekistan’ın elektrik şebekesini modernize etmeye yönelik hibe
İkinci anlaşma kapsamında AIIB, “Özbekistan Elektrik İletim Sisteminin Dayanıklılığının Artırılması” projesinin hazırlık çalışmaları için 1,5 milyon ABD doları tutarında hibe sağlayacak.
Söz konusu fonlar, teknik çalışmalar ve diğer hazırlık faaliyetleri için kullanılacaktır. Bu çalışmaların sonuçları; elektrik şebekesi kapasitesinin artırılması, elektrik arzı güvenilirliğinin iyileştirilmesi ve altyapının iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığının güçlendirilmesini amaçlayan gelecekteki bir yatırım projesine temel oluşturacaktır.
Hazırlık aşaması; teknik çözümlerin geliştirilmesini, yatırım ihtiyaçları ile iklim risklerinin değerlendirilmesini ve ilave yenilenebilir enerji kapasitesinin sisteme entegre edilmesine yönelik fırsatların belirlenmesini kapsayacaktır. Bu süreç, projenin ileri düzeyde değerlendirilmeye ve potansiyel finansman sağlanmasına hazır hale getirilmesini mümkün kılacaktır.
Surkhandarya ve Semerkant vilayetleri arasındaki güney koridoru ve Fergana Vadisi de dahil olmak üzere, elektrik iletim altyapısının öncelikli bölümlerine özel bir önem verilecektir.
Bu çalışma; şebekenin en savunmasız bölümlerinin belirlenmesine, güç sisteminin güvenilirliğinin artırılmasına ve yenilenebilir kaynaklardan elde edilen giderek artan miktardaki elektriğin sisteme entegre edilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Elektrik şebekesinin modernize edilmesi, Özbekistan’ın enerji planları bağlamında bilhassa önem taşımaktadır. Ülke, 2030 yılına kadar elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payını yaklaşık %30’dan %54’e çıkarmayı hedeflemektedir.
Bu hedefe ulaşılması; güneş ve rüzgar enerjisi üretiminin payı artarken güç sisteminin güvenilir bir şekilde işlemesini sağlamak amacıyla, elektrik iletim şebekesinin önemli ölçüde genişletilmesini ve teknik açıdan modernize edilmesini gerektirecektir.
Uzun vadeli altyapı ortaklığı için temel
İmzalanan belgeler, AIIB ile Özbekistan arasında altyapı yatırımları alanında gelişen iş birliğini yansıtmaktadır.
Güncellenen çok yıllı program finansman sağlanabilecek potansiyel alanları belirlerken, hibe anlaşması da belirli bir enerji projesinin yüksek standartlarda hazırlanmasına olanak tanımaktadır.
Bu yaklaşım, uzun vadeli yatırım planlamasını altyapı girişimlerine yönelik ön teknik hazırlık çalışmalarıyla birleştirmektedir.
Böylece; finansman sağlanması, özel sektör katılımının artırılması ve Özbekistan’ın ekonomik kalkınma öncelikleriyle uyumlu projelerin hayata geçirilmesi için gerekli koşullar oluşturulmaktadır. (Uzdaily.uz)