Ruanda’da İşgücüne Katılım Son Beş Yılda 13 Puan Artış Göstermiştir

Ruanda’da işgücüne katılım oranı son beş yılda önemli ölçüde yükselmiştir. Ruanda Ulusal İstatistik Enstitüsü (NISR) tarafından yayımlanan verilere göre, işgücüne katılım oranı 2021 yılının üçüncü çeyreğinde %50,9 iken Ağustos 2026 itibarıyla %63,9’a ulaşmıştır. Böylece beş yıllık dönemde 13 yüzde puanlık artış kaydedilmiştir.

Burada işgücüne katılım oranı, yalnızca çalışan kişileri değil, çalışmayan ancak aktif olarak iş arayan ve çalışmaya hazır olan kişileri de kapsamaktadır. Dolayısıyla bu artış, ülkede istihdamın aynı oranda yükseldiği anlamına gelmemektedir.

Ağustos 2026 itibarıyla 16 yaş ve üzerindeki çalışma çağındaki nüfus yaklaşık 8,8 milyon kişiye ulaşmıştır. Bu nüfusun yaklaşık 5,6 milyonu işgücüne dahil olurken, 4,8 milyonu istihdam edilmekte, 878 bini ise işsiz bulunmaktadır. İşsizlik oranı %15,6 olarak gerçekleşmiştir.

İşgücüne katılım oranındaki gelişim aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir:

Dönem

İşgücüne katılım oranı

2021 – 3. çeyrek

%50,9

2022 – 3. çeyrek

%56,6

2023 – 3. çeyrek

%59,8

2024 – 3. çeyrek

%64,1

2025 – 3. çeyrek

%65,8

2026 – 3. çeyrek

%63,9

2026 yılında bir önceki yılın aynı dönemine göre katılım oranında 1,9 yüzde puanlık gerileme yaşanmıştır. Bu durum, beş yıllık genel yükseliş eğilimine rağmen işgücü piyasasında son dönemde bazı zorlukların ortaya çıktığını göstermektedir.

Ruanda’nın istihdam yapısında tarım sektöründen hizmet sektörüne doğru yaşanan dönüşümdür.

2021–2026 döneminde hizmet sektörünün toplam istihdam içerisindeki payı belirgin şekilde yükselirken tarım sektörünün payı gerilemiştir.

Sektör

2021

2026 (3. çeyrek)

Hizmetler

%34,8

%45,6

Tarım

%44,6

%34,2

Sanayi

%20,6

%20,2

Bu değişim, Ruanda ekonomisinin tarım ağırlıklı istihdam yapısından hizmet sektörünün daha fazla ağırlık kazandığı bir yapıya yöneldiğini göstermektedir. Özellikle ticaret, perakende, konaklama, yiyecek-içecek hizmetleri ve turizm alanları istihdam artışında önemli rol oynamaktadır.

2025 yılı yıllık işgücü araştırması da bu dönüşümü desteklemektedir. Söz konusu dönemde tarım dışı istihdam 2,91 milyon kişiye ulaşmış, 2024 yılına kıyasla 238.491 net yeni tarım dışı istihdam yaratılmıştır. Toptan ve perakende ticaret sektöründe 101 binden fazla yeni iş oluşurken, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde istihdam %21,5 artmıştır. Bu gelişmede konferans turizmi ve konaklama sektöründeki genişlemenin etkili olduğu belirtilmektedir.

İşgücüne katılımın artmasına rağmen işsizlik oranının yükselmesi, Ruanda ekonomisinin karşı karşıya olduğu temel sorunlardan biridir.

Ağustos 2026’da işsizlik oranı %15,6’ya yükselerek 2025 yılının aynı dönemindeki %13,4 seviyesinin üzerine çıkmıştır. İşsizlik özellikle gençler ve kadınlar arasında daha yüksek seyretmektedir.

  • Kadınlarda işsizlik oranı: %18,3

  • Erkeklerde işsizlik oranı: %13,3

  • 16–30 yaş grubunda işsizlik: %18,8

  • 31 yaş ve üzerindeki nüfusta işsizlik: %13,1

Ayrıca işgücünün yeterince değerlendirilememesi de önemli bir sorun olarak öne çıkmaktadır. İşgücünün eksik kullanımı göstergesi %61,8’e ulaşmıştır. Bu gösterge, işsizlerin yanı sıra daha fazla saat çalışmak isteyenleri ve çalışmaya hazır olduğu halde aktif iş aramayan bazı kişileri de kapsamaktadır.

Diğer taraftan, eğitim sistemi ile işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu mesleki beceriler arasında uyumsuzluk bulunduğu belirtilmektedir. Özellikle teknik meslekler, dijital beceriler ve özel sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli işgücünün yetiştirilmesi, istihdamın sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır.