Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Özbekistan’ın uzun vadeli egemen kredi notu tahminini “istikrarlı”dan “olumlu”ya değiştirdi ve notunu “BB” olarak onayladı.
Kuruluşa göre, tahmindeki iyileşme, ülkedeki reformların istikrarlı bir şekilde devam etmesinden ve makroekonomik istikrarı korumayı amaçlayan politikalar sonucunda orta vadede ekonomik büyümenin yüksek seviyede sürdürüleceği beklentisinden kaynaklanmaktadır.
Fitch, GSYİH’ye göre düşük kamu borcu seviyesi, büyük dış rezervler ve yüksek büyüme potansiyeli gibi faktörlerin Özbekistan’ın “BB” notunun temelini oluşturduğunu belirtti.
Aynı zamanda, not, nispeten düşük kişi başına gelir, ekonominin ham maddelere bağımlılığı ve hala yüksek enflasyon nedeniyle kısıtlanmaktadır.
Kuruluşa göre, hükümetin devlet işletmelerinin özelleştirilmesi, para politikasının etkinliğinin artırılması ve bütçe yönetiminin iyileştirilmesine yönelik reformları devam etmektedir. 2021-2025 yılları arasında devlet varlıklarının özelleştirilmesinden yaklaşık 5,1 milyar dolar gelir elde edildi; bunun 1,6 milyar doları 2025 yılına denk geliyor.
Fitch tahminlerine göre, ekonomik büyüme 2026’da %6’ya düşecek, ancak 2027-2028 yılları arasında ortalama %6,4’lük bir büyüme bekleniyor. Orta vadede ise büyüme oranının yaklaşık %6,3 olması öngörülüyor.
Kuruluş, İran çevresindeki çatışmanın dış risklerden biri olmaya devam ettiğini belirtti. Özbekistan’ın İran ile doğrudan ticaret ilişkileri sınırlı olsa da, ithalatın yaklaşık %8’i ve ihracatın %4’ü İran limanları üzerinden gerçekleştiriliyor.
Rusya da ekonomi için önemli olmaya devam ediyor: 2025 yılında ihracatın %12,8’ini bu ülke oluştururken, döviz havalelerinin neredeyse %70’i Rusya’dan geldi.
Aynı zamanda, 2025 yılında konsolide bütçe açığı GSYİH’nin %2,1’ine ulaşarak belirlenen %3 eşiğinin altında kaldı. Bu durum büyük ölçüde, altın fiyatlarındaki artış da dahil olmak üzere, planlanandan daha yüksek vergi ve diğer bütçe gelirlerinden kaynaklandı.
Kuruluş, kamu borcunun GSYİH’ye oranının 2025’teki %32’den 2027-2028’de yaklaşık %28’e düşeceğini öngörüyor. Bu gösterge, kamu borcu için belirlenen %60 sınırının oldukça altında kalacak.
Enflasyon konusunda Fitch, Merkez Bankası’nın sıkı para politikasının devam ettiğini belirtti. Ana faiz oranı Mart 2025’ten beri %14’te tutuluyor. Nisan 2026’da yıllık enflasyon, bir yıl öncesine göre %10,1’den düşerek %7 oldu, ancak Merkez Bankası’nın %5’lik hedefinin üzerinde kaldı.
Kuruluş ayrıca Özbekistan’ın uluslararası döviz rezervlerinin artmaya devam ettiğini de belirtti. Fitch’in tahminine göre, rezerv hacmi 2025’te 66 milyar dolardan 2026’da 71 milyar dolara yükselecek. Rezervlerin önemli bir kısmı altın olarak tutuluyor.
Uluslararası kuruluş, Özbekistan’ın kredi notunun gelecekte, makroekonomik istikrarı sağlayan reformların istikrarlı bir şekilde devam etmesi, kamu maliyesi yönetiminin iyileştirilmesi ve yönetişim kalitesi göstergelerinin artırılması sonucunda yükselebileceğini belirtti.
Bunun aksine, reformların yavaşlaması, dış finansal durumun kötüleşmesi veya kamu borcunda önemli bir artış, kredi notu üzerinde baskı oluşturabilir. (Kun.uz)
