Endonezya’da Zorunlu Helal Sertifikasyonu Uygulamasının Ertelenmesi Hakkında

Endonezya Ekonomi Koordinasyon Bakanlığı Genel Sekreteri Susiwijono Moegiarso tarafından 16 Ekim 2026 tarihinde yapılan açıklamada, 42/2024 sayılı Helal Ürün Güvencesinin Uygulanmasına Dair Hükümet Yönetmeliği kapsamında bazı ürün ve hizmet grupları için 18 Ekim 2026 tarihinde başlaması öngörülen zorunlu helal sertifikasyonu uygulamasına ilişkin geçiş sürelerinin uzatılacağı bildirilmiştir. Söz konusu düzenlemenin, helal ekosisteminin hazırlık durumu ile iş dünyası ve sanayi kuruluşlarından gelen görüş ve talepler dikkate alınarak yapılacağı belirtilmiştir.

Yapılan açıklamaya göre, ithal gıda, içecek, kesim ürünleri ve kesim hizmetleri bakımından zorunlu helal sertifikasyonu uygulaması 17 Ekim 2028 tarihine ertelenecektir. Daha önce 2026 yılına kadar uyum sağlanması öngörülen geleneksel ve bitkisel ilaçlar, kuasi ilaçlar, sağlık takviyeleri, kozmetikler, kimyasal ürünler, genetiği değiştirilmiş ürünler ve belirli tüketim malları için de süre 17 Ekim 2028’e uzatılmıştır. Reçetesiz satılan ilaçlar ve psikotrop ilaçlar dışındaki reçeteli ilaçlarda ise daha önce belirlenen takvimin geçerli olduğu belirtilmiştir. Tüm ürün gruplarının aynı takvime tabi olmadığı dikkate alınmalıdır.

Zorunlu Uygulama Tarihi

Ürünler

17 Ekim 2028

  • Gıda ve içecek ürünleri
  • Gıda ve içecek ürünlerine yönelik hammaddeler, gıda katkı maddeleri ve yardımcı maddeler
  • Kesim ürünleri ve kesim hizmetleri
  • Bitkisel ilaçlar, ilaç benzerleri (quasi drugs) ve sağlık takviyeleri
  • Kozmetik ürünler
  • Yalnızca gıda, içecek, ilaç ve kozmetiklerle bağlantılı olmak üzere kimyasal, biyolojik ve genetik olarak değiştirilmiş ürünler
  • Yalnızca hayvansal kaynaklı olan ve/veya hayvansal içerik barındıran tüketim ürünleri
  • – Giysi, baş örtüleri ve aksesuarlar gibi tüketim ürünleri
  • – Evde sağlık malzemeleri, ev eşyaları, İslam ibadeti için malzemeler, kırtasiye ve ofis malzemeleri gibi tüketim ürünleri
  • – A sınıfı (düşük riskli) tıbbi cihazlar

17 Ekim 2029

  • Reçetesiz ilaçlar ve sınırlı reçetesiz ilaçlar
  • B sınıfı (orta riskli) tıbbi cihazlar

17 Ekim 2034

  • Psikotrop ilaçlar hariç olmak üzere reçeteli ilaçlar
  • C sınıfı (yüksek riskli) tıbbi cihazlar

 

Not: Tarihler, kamuya açıklanan geçiş takvimine dayanmaktadır. Ürünlerin kesin sınıflandırılması, kapsam istisnaları ve yürürlük tarihleri bakımından yayımlanacak değişiklik metni ile ilgili uygulama düzenlemelerinin esas alınması gerekmektedir.

 

Buna ek olarak, Endonezya Hükümeti tarafından 42/2024 sayılı Yönetmelik’in uygulama mevzuatının yeni düzenlemeyle uyumlu hale getirileceği açıklanmıştır. Bu kapsamda, BPJPH tarafından Ağustos 2026’da yayımlanan ve 9 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe giren, Endonezya’ya ithal edilen ürünlerin helal uygunluk değerlendirmesini düzenleyen 4/2026 sayılı Yönetmelik’in de yürürlükten kaldırılacağı bildirilmiştir. Anılan Yönetmelik, zorunlu helal sertifikasyonu kapsamındaki ithal ürünlerin gümrük beyanı ve sevkiyat öncesinde, menşe ülkede BPJPH tarafından yetkilendirilmiş muayene kuruluşlarınca doğrulanmasını öngörmekteydi. Bununla birlikte, anılan Yönetmelik’in yürürlükten kaldırıldığına ilişkin bir düzenleme henüz yayımlanmadığından, mevcut hukuki durumun ve uygulamanın takip edilmesi gerekmektedir.

Söz konusu süre uzatımının, Endonezya’ya gıda, içecek, kozmetik, kimyasal ürünler ve ilgili tüketim malları ihraç eden firmalarımıza helal sertifikasyonu süreçlerini tamamlamaları için ilave hazırlık süresi sağlayacağı değerlendirilmektedir.

İthal ürünlere yönelik olarak sevk öncesi helal uygunluk doğrulama değişiklik yapılması hâlinde ise ihracatçılarımızın karşılaşabileceği işlem ve maliyet yüklerinin etkilenmesi mümkündür. Bununla birlikte, 4/2026 sayılı Yönetmelik’in yürürlükten kaldırılmasına ilişkin uygulama esasları henüz netleşmemiş olup, yeni düzenlemelerle farklı bir doğrulama mekanizmasının getirilmesi ihtimali de bulunmaktadır. Bu konuda kesin bir değerlendirme yapılabilmesi için ilgili mevzuat değişikliklerinin ve uygulama esaslarının yayımlanması beklenmelidir.

Ayrıca, yurt dışı menşeli ürünlere yönelik uygulama takviminin helal sertifikalarının karşılıklı tanınmasına ilişkin iş birlikleriyle ilişkilendirilmesi nedeniyle, ülkemizin ilgili helal akreditasyon ve sertifikasyon kuruluşlarının BPJPH nezdindeki tanınırlık süreçlerinin takip edilmesi önem arz etmektedir.

Bununla birlikte, ithal ürünlere yönelik helal sertifikasyonu zorunluluğunun kaldırılmadığı, yalnızca belirli ürün ve hizmet grupları için uygulama sürelerinin uzatılmasının öngörüldüğü dikkate alınmalıdır. Bu çerçevede, firmalarımızın;

  • Helal sertifikasyonu süreçlerine ilişkin hazırlıklarını sürdürmeleri,
  • İhraç etmeyi planladıkları ürünler bakımından geçerli olacak uygulama takvimini, yürürlük tarihlerini ve kapsam koşullarını takip etmeleri,
  • Endonezyalı ithalatçılarıyla temas hâlinde kalarak mevzuattaki güncel gelişmeler ve uygulama esasları hakkında bilgi edinmeleri

tavsiye edilmektedir.

Değişikliğe ilişkin resmi mevzuat metni ve ilgili uygulama düzenlemeleri yayımlandığında, ürün grupları ve yürürlük tarihleri bakımından gerekli değerlendirmeler ayrıca paylaşılacaktır.

İşbu bilgilendirme, Endonezya makamlarının kamuya açık açıklamalarına dayanmaktadır ve yayımlanmış mevzuatın yerine geçmemekte olup bağlayıcı hukuki görüş niteliği taşımamaktadır.