Ulusal Arazi Kurumu (NLA), taşınmaz devirlerinde vekaletname kullanımını geçici olarak askıya aldığını duyurdu. Bu karar, meşru mülk sahipleri açısından doğurabileceği sonuçlar hakkında soruları da beraberinde getirdi.
NLA’ya göre, mevcut vekaletnameler otomatik olarak iptal edilmeyecek, ancak artık herhangi bir taşınmaz işleminde kullanılmadan önce daha sıkı bir doğrulama sürecinden geçirilecek.
NLA Genel Direktörü ve Tapu Sicil Başkâtibi Marie-Grâce Nishimwe, yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Vekaletnameler geçerliliğini koruyor, ancak noterler artık ek doğrulama yapmak zorunda. Bu doğrulama, arazi sahibinin e-posta, görüntülü arama veya belgenin düzenlendiği sırada ülkede bulunduğunu kanıtlayan belgelerle onay vermesini içerecek.”
Doğrulama sonucunda belgenin gerçek olduğu tespit edilirse işlem devam edecek, ancak şüphe oluşması halinde, arazi sahibinden yurtdışındaki Ruanda büyükelçilikleri veya Dışişleri Bakanlığı (MINAFFET) aracılığıyla yeni bir vekaletname düzenlemesi istenebilecek.
Nishimwe, arazi sahiplerinin bireysel durumlarıyla ilgili bilgi almak için NLA bölge ofisleriyle iletişime geçebileceğini, amacın meşru sahipleri korumak olduğunu ve yasal işlemleri durdurmak olmadığını vurguladı.
Bu askıya alma kararı, 16 Ekim’de yürürlüğe girdi ve sahte vekaletnamelerle yapılan dolandırıcılık olaylarının artması üzerine alındı.
“Sahte belgelerle satış yapılmış gibi görünen vakalarla karşılaştık,” diyen Nishimwe, “Arazi haklarını korumak ve mülkiyet güvenliğini artırmak için vekaletnamelerin kullanımını geçici olarak durdurma kararı aldık,” ifadelerini kullandı.
Bu karar yalnızca Ruanda içinde düzenlenen vekaletnameleri kapsıyor.Yurt dışında hazırlanmış olan vekaletnameler, eğer Ruanda yasalarına uygunsa geçerliliğini koruyor.
Yetkililer, bu uygulamanın Adalet Bakanlığı’nın gelecek yıl başlatacağı yeni elektronik noter sistemi devreye girene kadar süreceğini belirtti. Bu platform, güvenli elektronik imzalar ve mühürlerle noter işlemlerinin dijital ortamda yapılmasını sağlayarak belge bütünlüğünü ve izlenebilirliğini artıracak.
Nishimwe, merkezi olmayan arazi hizmetleri ve lisanslı özel noterlerin artmasıyla, vatandaşların artık taşınmaz işlemleri için aracı kullanmak zorunda kalmadığını söyledi:
“Ülke genelinde noter hizmetleri mevcut. Vatandaşlar işlemlerini şahsen yapabilir. Bu da hem şeffaflığı artıracak hem de mülk sahiplerini dolandırıcılıktan koruyacak.”
Ancak bazı istisnalar uygulanacak. Mahkûmlar veya bizzat katılamayacak durumda olan kişiler için mevcut süreç geçerli olacak.
Nishimwe, “Mahkûmlar, yetkililerin vekaletnameye eşlik eden resmi bir yazı düzenlediği mevcut sistemi kullanmaya devam edecek,” diyerek, bu yöntemle hapishane içindeki yasal işlemlerin doğrulanmış şekilde sürdüğünü ifade etti.
Ülke genelindeki noterler, bu kararı dolandırıcılıkla mücadele açısından yerinde ve zamanında alınmış bir adım olarak değerlendirdi.
Karongi Bölgesi’nden noter Marie Josee Icyitegetse, bazı meslektaşlarının sahte belgelerle karşılaştığını belirtti:
“Profesyonel platformlarımızda, bazı kişilerin mülk sahiplerini temsil ettiğini iddia eden sahte vekaletnameler sunduğunu duyduk,” dedi.
Rubavu Bölgesi’nden noter Eric Akimana ise çoğu sahtecilik girişiminin erken fark edildiğini söyledi:
“Bazıları kimlik kartlarını getiriyor ama bilgiler tapu veya vekaletnameyle uyuşmuyor. Sistem üzerinden yapılan doğrulama sonucunda gerçek sahip olmadıkları anlaşılıyor,” dedi.
Ruanda Arazi Göstergesi’ne göre, ülkede 11,9 milyondan fazla kayıtlı arazi parseli bulunuyor. Bunlardan 33.000’den fazlası ihtilaflı, 56.000’i takyidatlı ve 159.000’i ipotekli durumda.
Her ne kadar bu geçici askıya alma bazı taşınmaz işlemlerinde gecikmelere yol açabilecek olsa da, NLA bunun gerekli bir güvenlik önlemi olduğunu vurguluyor:
“Bu önlem, gerçek arazi sahiplerini korumak ve mülkiyet işlemlerine olan kamu güvenini yeniden tesis etmek için alındı,” dedi Nishimwe.“E-noter sistemi devreye girdiğinde, taşınmaz devirleri daha hızlı, daha güvenli ve tamamen izlenebilir hale gelecek.”
