{"id":820,"date":"2024-04-26T16:25:10","date_gmt":"2024-04-26T16:25:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sutyo.com\/?p=820"},"modified":"2024-04-26T16:25:10","modified_gmt":"2024-04-26T16:25:10","slug":"turkiyede-hayvancilik-sektoru-geriliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/turkiyede-hayvancilik-sektoru-geriliyor\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Hayvanc\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r\u00fc Geriliyor"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrkiye\u2019de Hayvanc\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r\u00fc Geriliyor.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin Hayvan Varl\u0131\u011f\u0131 Azal\u0131yor.<\/p>\n

OCAK 2011<\/p>\n

D\u00fcnyada hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n tar\u0131m i\u00e7erisindeki pay\u0131 y\u00fczde 70\u2019ler dolay\u0131nda iken T\u00fcrkiye\u2019de bu oran y\u00fczde 25\u2019lerde kal\u0131yor. D\u00fcnyada hayvan varl\u0131\u011f\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fc\u015f\u00fcyor. K\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimimiz i\u00e7 t\u00fcketimi bile kar\u015f\u0131lamazken, ihracat\u0131n s\u00f6z\u00fc bile edilemiyor. Bal ihracat\u0131m\u0131z ise 3 senede 10 kat azalm\u0131\u015f durumda. \u015eimdi ise AB yolunda s\u0131navdan ge\u00e7mek i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fin hatalar\u0131 telafi edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de uzun y\u0131llar boyunca sadece bitkisel \u00fcretimin desteklenmesi nedeniyle \u201ctar\u0131m\u201d dendi\u011finde ilk akla gelen bu\u011fday, pamuk, t\u00fct\u00fcn, \u00e7ay gibi \u00fcr\u00fcnler oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fcr\u00fcnler medyada \u00e7ok yer alan desteklemelere konu oluyor ve geni\u015f kitleleri ilgilendiriyor. Kitleleri bu denli ilgilendiren bitkisel \u00fcretimin desteklenmesi ise \u00e7o\u011funlukla h\u00fck\u00fcmetlerin oy kayg\u0131s\u0131yla hareket etmesinden kaynaklan\u0131yor. Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ise y\u0131llarca y\u00fcr\u00fct\u00fclen yanl\u0131\u015f politikalar nedeniyle geriliyor, rekabet ve \u00fcretim g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitiriyor ve g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e unutuluyor. Hayvanc\u0131l\u0131kta d\u00fcnya fiyatlar\u0131 \u00fczerine \u00e7\u0131kan girdiler ve sekt\u00f6r dinamikleri dikkate al\u0131nmadan yap\u0131lan canl\u0131 hayvan ithalatlar\u0131, sekt\u00f6r\u00fc \u00fcretim ve gelir kayb\u0131na u\u011frat\u0131yor. Oysa tar\u0131m\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilen k\u0131sm\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k ve hayvansal \u00fcr\u00fcnler insan beslenmesinde ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda en az bitkisel \u00fcr\u00fcnler kadar \u00f6nemli bir yer tutuyor. Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n sadece b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131k olarak alg\u0131lanmas\u0131 da konuyu daralt\u0131yor. Oysa hayvanc\u0131l\u0131k i\u00e7inde yer alan di\u011fer \u00f6nemli faaliyetler ar\u0131c\u0131l\u0131k, k\u00fcrk hayvan\u0131, ipekb\u00f6ce\u011fi ve k\u00fcmes hayvanlar\u0131 yeti\u015ftiricili\u011fi olarak s\u0131ralan\u0131yor.
\nHayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7erisinde bir\u00e7ok farkl\u0131 faaliyet oldu\u011fundan, kapak konumuzda a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 canl\u0131 hayvan ve su \u00fcr\u00fcnleri ve mamullerine vermeyi se\u00e7tik. Canl\u0131 Hayvan, Su \u00dcr\u00fcnleri ve Mamulleri sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7inde yer alan alt sekt\u00f6rlerden en \u00f6nemlilerini ise canl\u0131 hayvanlar, hayvansal \u00fcr\u00fcnler, s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, bal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri olu\u015fturuyor. Ancak \u00f6nemli alt sekt\u00f6rleri de k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015fl\u0131klar halinde inceledik.<\/p>\n

T\u00dcRK\u0130YE\u2019N\u0130N HAYVAN VARLI\u011eI AZALIYOR
\nBeyaz ve k\u0131rm\u0131z\u0131 et, yumurta, s\u00fct, bal gibi beslenmemizde \u00f6nemli yer tutan ve t\u00fcketimi olduk\u00e7a yayg\u0131n olan \u00fcr\u00fcnlerin hammaddesi olarak tan\u0131mlanan canl\u0131 hayvanlardan ilk akla gelenler koyun, ke\u00e7i ve s\u0131\u011f\u0131r t\u00fcrleri oluyor. Bu hayvanlar T\u00fcrkiye\u2019deki et ve s\u00fct \u00fcretiminin \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da kayna\u011f\u0131. Uluslararas\u0131 Tar\u0131m ve G\u0131da \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) verilerine g\u00f6re son \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde bu \u00fc\u00e7 t\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de azal\u0131yor. D\u00fcnyada ise durum T\u00fcrkiye\u2019nin tersine bir geli\u015fim sergiliyor. D\u00fcnya s\u0131\u011f\u0131r varl\u0131\u011f\u0131 2002 \u2013 2004 d\u00f6neminde y\u00fczde 0,8 art\u0131yor. Ayn\u0131 d\u00f6nemde koyun varl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 2,4; ke\u00e7i varl\u0131\u011f\u0131 ise y\u00fczde 4,4 art\u0131\u015f g\u00f6steriyor.
\nOysa T\u00fcrkiye genelinde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu \u00fc\u00e7 t\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bunun sebebi, hayvanc\u0131l\u0131kla ilgili politikalar\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n tar\u0131m i\u00e7erisindeki yerinin gerekti\u011fi kadar \u00f6nemsenmemesi. \u00dclkemizde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, tar\u0131m i\u00e7inde yakla\u015f\u0131k olarak y\u00fczde 25\u2019lik bir pay\u0131 bulunuyor. Oysa bu oran geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde y\u00fczde 60 \u2013 70\u2019ler d\u00fczeyinde. Bu iki oran aras\u0131ndaki fark bile, \u00fclkemiz tar\u0131m\u0131nda hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ne kadar geri plana itildi\u011fini \u00f6nemli bir g\u00f6stergesi. Tar\u0131m i\u00e7inde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yerinin bu denli az olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, var olan hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131 da olduk\u00e7a fazla. Sekt\u00f6r\u00fcn en \u00f6nemli girdilerinden biri olan hayvan yemlerinin fiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi maliyetleri art\u0131r\u0131yor. Hayvan yemlerinin en \u00f6nemli hammaddelerinden olan bu\u011fday ve m\u0131s\u0131r\u0131n i\u00e7 piyasada desteklenmesi neticesinde kaba hayvan yemi a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olu\u015fuyor, bu sayede de maliyetler h\u0131zla art\u0131yor. Bu durumda da zaten k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir yap\u0131yla hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcren k\u00f6yl\u00fclerin elindeki 3-5 hayvan\u0131 da elden \u00e7\u0131karmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz s\u00fcre\u00e7 de T\u00fcrkiye\u2019deki hayvan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f trendine s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n

HAYVAN YEM\u0130 A\u00c7I\u011eI KAPANMIYOR
\nT\u00fcrkiye\u2019de bitkisel \u00fcretimin desteklenip hayvansal \u00fcretimin geri plana itilmesinin, hayvansal \u00fcretimin en \u00f6nemli girdilerinden olan yem bitkileri \u00fcretimini de olmas\u0131 gerekenin onda biri seviyesinde tutuyor. Yem bitkisi \u00fcretiminin olmas\u0131 gerekenden bu kadar d\u00fc\u015f\u00fck bir seviyede kalm\u0131\u015f olmas\u0131, esasen \u00fclkemiz tar\u0131m kesiminin bilgisizli\u011finden kaynaklan\u0131yor. K\u00f6yl\u00fcler saman gibi eskiden kalma y\u00f6ntemlerle hayvanlar\u0131n\u0131 besliyor ya da yapay yemlere y\u00f6neliyorlar. Y\u0131llard\u0131r \u00fclkemizde uygulanan yanl\u0131\u015f tar\u0131m s\u00fcbvansiyonu politikalar\u0131 neticesinde zaman zaman T\u00fcrkiye\u2019deki kuru yem fiyatlar\u0131 d\u00fcnya fiyatlar\u0131n\u0131n 2\u20133 kat\u0131 fazlas\u0131na mal oluyor. Yem bitkisi \u00fcretiminin te\u015fvik edilmemesi nedeniyle olu\u015fan yetersiz \u00fcretim de, kaba ve kesif yem fiyatlar\u0131nda art\u0131\u015fa sebep oluyor. Bunun sonucunda da y\u00fcksek t\u00fcketici fiyatlar\u0131 nedeniyle et t\u00fcketimi azal\u0131yor ve arz da daral\u0131yor.
\nKaba yem olarak adland\u0131r\u0131lan yem \u00fcretimi \u00fclkemizde istenilen seviyeye bir t\u00fcrl\u00fc getirilemiyor. Ancak son d\u00f6nemlerde yap\u0131lan desteklemelerle bu konuda baz\u0131 geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yor. Yem bitkileri \u00fcretiminin devlet\u00e7e desteklenmesiyle kaba hayvan yemi a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu desteklemelere \u00e7ift\u00e7inin yem bitkileri \u00fcretimine ilgisi art\u0131yor. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin kaba hayvan yemi a\u00e7\u0131\u011f\u0131 hala kapanm\u0131\u015f de\u011fil.
\nHayvanc\u0131l\u0131kta ya\u015fanan sorunlar do\u011fal olarak ihracat rakamlar\u0131na da yans\u0131yor. D\u00fcnyada zaten ticareti zor olan canl\u0131 hayvan ve mamulleri sekt\u00f6r\u00fcnde ihracat\u0131m\u0131z h\u0131zla d\u00fc\u015ferken, senelere g\u00f6re de \u00fcr\u00fcnler baz\u0131nda dalgalanmalar ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n

CANLI HAYVAN \u0130HRACATI HIZLA GER\u0130L\u0130YOR
\nHayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n planl\u0131 politikalarla desteklenmemesi ve var olan kaba yem a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapat\u0131lamamas\u0131 neticesinde zaten i\u015fletme \u00f6l\u00e7e\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck olan canl\u0131 hayvan yeti\u015ftiricili\u011finin giderek k\u00fc\u00e7\u00fclmesi, ihracat ve ithalat rakamlar\u0131na da yans\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin canl\u0131 hayvan ihracat\u0131 2003 y\u0131l\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f sergiliyor. \u201cDam\u0131zl\u0131k olmayan koyun\u201d ihracat\u0131 2002 y\u0131l\u0131nda 25,5 milyon dolar seviyesinden; 2003 y\u0131l\u0131nda 3,2 milyon dolar seviyesine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Canl\u0131 hayvanlar ihracat\u0131nda ya\u015fanan de\u011fi\u015fimler d\u00f6nemsel olarak ta b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steriyor. Bunun en \u00f6nemli sebebi amaca y\u00f6nelik olarak yap\u0131lan ihracatlar\u0131n belirli bir hayvan t\u00fcr\u00fcnden olmay\u0131\u015f\u0131 ve ihra\u00e7 edilen t\u00fcrlerde sa\u011flanm\u0131\u015f bir istikrar bulunmamas\u0131.
\nHayvansal \u00fcr\u00fcnler i\u00e7erisinde k\u0131rm\u0131z\u0131 et ve beyaz et en \u00f6nemli yeri te\u015fkil ediyor. Yumurta, bal \u00fcretimi ve di\u011fer hayvanlar\u0131n etleri ve par\u00e7alar\u0131 da (\u00f6rne\u011fin kurba\u011fa baca\u011f\u0131 vb.) hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Bu hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin d\u0131\u015f ticaretinde T\u00fcrkiye lehine bir denge bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019nin hayvansal \u00fcr\u00fcnler ihracat\u0131, ithalat\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 4\u20135 kat\u0131 civar\u0131nda. Ancak hayvansal \u00fcr\u00fcnler ihracat\u0131nda y\u0131llara g\u00f6re \u00f6nemli dalgalanmalar ya\u015fan\u0131yor. Ancak bu dalgalanma ihracat rakamlar\u0131 baz\u0131nda de\u011fil, ihra\u00e7 edilen \u00fcr\u00fcnlerin de\u011fi\u015fmesinden kaynaklan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin 2003 y\u0131l\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutan bal ihracat\u0131 gitgide azalm\u0131\u015f ve neredeyse yok olma noktas\u0131na gelmi\u015f durumda. Fakat buna kar\u015f\u0131l\u0131k kanatl\u0131 eti ihracat\u0131nda ya\u015fanan art\u0131\u015f sekt\u00f6r ihracat\u0131n\u0131n sabit kalmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

KANATLI ET\u0130 SEKT\u00d6R\u00dc Y\u00dcKSEL\u0130\u015eTE
\nKanatl\u0131 eti T\u00fcrkiye\u2019de kurumsal bir yap\u0131ya kavu\u015fmu\u015f durumda. Kanatl\u0131 eti grubu i\u00e7inde \u00fcretim yapan tesisler genel olarak entegre olan tesisler. Sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretim kapasitesinin y\u00fczde 84\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ilk 20 firmaya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu firmalardan 16 tanesinin dam\u0131zl\u0131k \u00fcretimi, yem \u00fcretimi, kulu\u00e7kahane ve kesimhaneden olu\u015fan entegre bir zincire sahip oldu\u011fu g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu y\u00fcksek entegrasyon d\u00fczeyi firmalar\u0131n kanatl\u0131 eti sekt\u00f6r\u00fcne yapt\u0131klar\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n da kan\u0131t\u0131.
\nFAO verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin kanatl\u0131 eti \u00fcretimi h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f sergiliyor. T\u00fcrkiye kanatl\u0131 eti \u00fcretiminde h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f sergilemesiyle ihracat\u0131 da buna paralel bir art\u0131\u015f g\u00f6steriyor. Her ne kadar ihracatta h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015ftan bahsedilebilse de, sekt\u00f6r i\u00e7in ula\u015f\u0131lan de\u011ferler \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck. Kanatl\u0131 eti ihracat\u0131 h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f trendi g\u00f6stermesine ra\u011fmen bu art\u0131\u015f sekt\u00f6r potansiyelinin \u00e7ok alt\u0131nda kal\u0131yor. Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ihracat\u0131n ba\u015flamas\u0131 ile kanatl\u0131 eti ihracat\u0131n\u0131n \u00e7ok daha \u00fcst d\u00fczeylere \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor.
\nKanatl\u0131 eti sekt\u00f6r\u00fcnde g\u00fczel geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131rken, k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretiminde ve ihracat\u0131nda sorunlar devam ediyor.<\/p>\n

KIRMIZI ET SEKT\u00d6R\u00dc ALARM VER\u0130YOR
\nHayvansal \u00fcr\u00fcnler i\u00e7erisinde en \u00f6nemlilerinden biri ku\u015fkusuz k\u0131rm\u0131z\u0131 et. Ancak T\u00fcrkiye k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcr\u00fcnlerinde i\u00e7 talebi dahi kar\u015f\u0131layam\u0131yor. Sekt\u00f6rdeki a\u011f\u0131r tahribat sonucunda 1982\u20132002 d\u00f6neminde s\u0131\u011f\u0131r mevcudu 14.4 milyondan 10.5 milyona gerileyerek y\u00fczde 30 azalm\u0131\u015f, koyun varl\u0131\u011f\u0131 49.6 milyondan 27 milyona y\u00fczde 45 gerilemi\u015f, \u00e7ay\u0131r ve mera alanlar\u0131m\u0131z ise 21 milyon hektardan 12 milyon hektara inmi\u015f durumda.
\nFAO verilerine g\u00f6re de T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimi d\u00fc\u015f\u00fc\u015f trendine girmi\u015f durumda. 2002 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 650 bin ton olan T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimi, 2004 y\u0131l\u0131nda 600 bin ton d\u00fczeyine gerilemi\u015f. \u0130hracat ise yok denecek kadar az. Desteklenen di\u011fer tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131 hayvan besleme maliyetlerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimi d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u0130nsan beslenmesinde \u00e7ok \u00f6nemli bir protein kayna\u011f\u0131 olan etin \u00fclkemizde daha fazla \u00fcretilmesi i\u00e7in gerekli deste\u011fin sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor. Aksi taktirde T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan hayvanc\u0131l\u0131k duracak ve bitkisel \u00fcretim de bundan olumsuz etkilenecek.
\nK\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretiminin T\u00fcrkiye\u2019de genel olarak k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerde yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131 da sekt\u00f6r i\u00e7in da\u011f\u0131n\u0131k bir yap\u0131 olu\u015fturuyor. Bu da\u011f\u0131n\u0131k yap\u0131 sekt\u00f6r\u00fcn entegre bir yap\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131 da engelliyor. Bu da\u011f\u0131n\u0131k yap\u0131 ve hayvanc\u0131l\u0131ktaki kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k k\u0131rm\u0131z\u0131 et sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engeller olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

KAYIT DI\u015eILIK SORUNU, DA\u0130MA!
\nT\u00fcrkiye\u2019de k\u0131rm\u0131z\u0131 et sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri de ku\u015fkusuz kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k. Ka\u00e7ak et ve hayvan giri\u015fleri nedeniyle ger\u00e7ek \u00fcretim rakamlar\u0131na ula\u015fmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z. Resmi rakamlar\u0131n dikkate al\u0131narak yap\u0131lan bir incelemede, 380\u2013680 bin ton aras\u0131ndaki \u00fcretim ve t\u00fcketim fark\u0131 kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00fcretim olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc canl\u0131 hayvan ve k\u0131rm\u0131z\u0131 et ithalat\u0131 uzun y\u0131llardan beri yasak. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00fcretimin ana kayna\u011f\u0131 ise, ka\u00e7ak kesim, kurbanl\u0131k ve adakl\u0131k kesimler olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ka\u00e7ak kesim, kurbanl\u0131k ve adak hayvanlar\u0131ndan elde edilen et \u00fcretiminin ise yakla\u015f\u0131k olarak 150\u2013200 bin ton civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan yakla\u015f\u0131k 100\u2013150 bin ton miktar\u0131n ise \u00fclkemize ka\u00e7ak olarak girdi\u011fi tahmin ediliyor. Uzmanlar, iktisaden ka\u00e7a\u011f\u0131n \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in \u00fclke i\u00e7erisinde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirici tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 ve arz talep dengesi \u00e7er\u00e7evesinde resmi ithalat\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini dile getiriyorlar.
\nAB \u00fcyelik s\u00fcrecinde \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 5 y\u0131ll\u0131k kritik d\u00f6nemin et sekt\u00f6r\u00fcnde haz\u0131rl\u0131k ve uyum s\u00fcreci olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, h\u00fck\u00fcmetin sekt\u00f6rde \u00f6nlem almas\u0131 gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu nedenle de h\u00fck\u00fcmet hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc stratejik sekt\u00f6r ilan ederek, baz\u0131 te\u015fvikler uygulamaya ba\u015flad\u0131 bile.
\nH\u00fck\u00fcmetin bu te\u015fviklerle ula\u015fmak istedi\u011fi hedef, b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanda, y\u0131ll\u0131k 2,2 milyon ba\u015f olan besi hayvan\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131 2013 y\u0131l\u0131 itibariyle 3,5 milyon ba\u015fa \u00e7\u0131karmak, et verimini 172 kilogram \/ ba\u015f\u2019tan 250 kilogram \/ ba\u015f\u2019a y\u00fckseltmek ve bu \u00e7er\u00e7evede halen 10 kilogram olan ki\u015fi ba\u015f\u0131na t\u00fcketimi, y\u0131ll\u0131k 16 kilograma y\u00fckseltmek. Benzer hedefler k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131k i\u00e7in de koyulmu\u015f durumda. Bu hedeflere g\u00f6re, 20 milyon olan dam\u0131zl\u0131k hayvan say\u0131s\u0131n\u0131 2013 y\u0131l\u0131 itibariyle 45 milyon ba\u015fa \u00e7\u0131karmak, y\u0131ll\u0131k kesim miktar\u0131n\u0131 11 milyon adetten 25 milyon adede \u00e7\u0131kartmak h\u00fck\u00fcmetin hedefleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.
\nE\u011fer bu uzun vadeli hedefler tutturulacak olursa ve 3 Ekim\u2019de ba\u015flayacak olan AB m\u00fczakerelerinde T\u00fcrk Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Mamulleri Sekt\u00f6r\u00fc masada do\u011fru savunulursa \u00fcretimin ve ihracat\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131labilecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n

D\u00dcNYA\u2019YA SUCUK VE PASTIRMA SATAB\u0130L\u0130R\u0130Z
\nHayvansal \u00fcr\u00fcnler i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlarda bir\u00e7ok \u015fekilde i\u015flenerek sat\u0131l\u0131yor. \u0130\u015flenmi\u015f hayvansal \u00fcr\u00fcnler i\u00e7erisinde k\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz etten i\u015flenmi\u015f salam, sosis, sucuk vb. ile hayvanlar\u0131n -do\u011frudan- yenilmeyen \u00fcr\u00fcnleri, ba\u011f\u0131rsak, bal\u0131k unu vb. bulunuyor.
\nK\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz etten i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcnler kapsam\u0131nda sosis, salam, sucuk, past\u0131rma, f\u00fcme etler ve haz\u0131r yemekler bulunuyor. Bu \u00fcr\u00fcnlerden past\u0131rma ve sucuk T\u00fcrkiye\u2019ye has \u00fcr\u00fcnler ve bu alandaki t\u00fcketimin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu iki \u00fcr\u00fcnde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu iki geleneksel \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretimi, modern tesislerde ve yerel k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerde yap\u0131l\u0131yor. \u00c7i\u011f olarak da t\u00fcketimi yayg\u0131n olan bu iki \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretim standartlar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve denetlenmesi gereklili\u011fi a\u00e7\u0131k. Geleneksel bu iki \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00fczerine Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131larak bu \u00fcr\u00fcnlerin d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerine pazarlanmas\u0131 gerekiyor hi\u00e7 ku\u015fkusuz bekt\u00f6re uzun zamand\u0131r bekledi\u011fi ivmeyi verebilir.
\nSosis, salam, f\u00fcme et ve haz\u0131r yemek \u00fcr\u00fcnlerinin \u00fcretimi ise sucuk ve past\u0131rma \u00fcretimiyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok yat\u0131r\u0131m ve ara\u015ft\u0131rma gerektiren bir alan. Bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretiminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 modern tesislerde gereksiz \u00fcretim katk\u0131 maddelerinin kullan\u0131m\u0131ndan son y\u0131llarda vazge\u00e7ilmi\u015f durumda ve \u00fcretim teknolojisi ile ilgili yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131l\u0131yor.
\nHayvansal \u00fcr\u00fcnler i\u00e7erisinde do\u011frudan yenilemeyen ba\u011f\u0131rsak ise T\u00fcrkiye i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli bir ihracat kalemi, fakat ba\u011f\u0131rsak\u00e7\u0131l\u0131kta T\u00fcrkiye ihracat pazar\u0131n\u0131 kaybetme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n

BA\u011eIRSAK DEY\u0130P, GE\u00c7ME
\n\u00dclkemiz Canl\u0131 Hayvan, Su \u00dcr\u00fcnleri ve Mamulleri ihracat\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahip olan ba\u011f\u0131rsak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n durumu sekt\u00f6r genelindeki k\u0131rm\u0131z\u0131 et i\u015fletmelerinin da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan etkileniyor. Ba\u011f\u0131rsak\u00e7\u0131l\u0131k \u00fclkemizde eski y\u00f6ntemlerle ve da\u011f\u0131n\u0131k kesimlerin fazlal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle \u00f6nemli derecede zarar g\u00f6r\u00fcyor. Eski y\u00f6ntemlerle ve da\u011f\u0131n\u0131k kesimler nedeni ile ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n i\u015flenmesinde \u00f6nemli derecede kay\u0131plar oluyor. Kesimlerin da\u011f\u0131n\u0131k olmas\u0131 nedeni ile ba\u011f\u0131rsaklarda i\u015fleme yerine ula\u015f\u0131ncaya kadar \u00f6nemli kalite kay\u0131plar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. B\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 hava kurusu olarak i\u015fleniyor ve genel olarak sucuk yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. K\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvan ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131n ise ince ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 i\u015fleniyor ve bu tip hayvanlar\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 ediliyor. Bu ba\u011f\u0131rsaklar \u00e7e\u015fitli sosis ve salamlar\u0131n hammaddesi olarak kullan\u0131l\u0131yor.
\nHayvansal kaynakl\u0131 di\u011fer \u00fcr\u00fcnler ihracat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kalemi ise \u201ckoyun cinsi hayvanlar\u0131n asorti ba\u011f\u0131rsaklar\u0131\u201d. \u0130\u015flenmi\u015f hayvansal \u00fcr\u00fcnler ihracat\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80 – 85\u2019i bu \u00fcr\u00fcnden olu\u015fuyor. Al\u0131c\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015famayan bu ihra\u00e7 kalemi, T\u00fcrkiye\u2019de kesilen k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvan say\u0131s\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f nedeniyle hammadde s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015f\u0131yor. Ba\u011f\u0131rsak konusundaki hammadde s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7inse k\u0131sa vadede tek \u00e7\u00f6z\u00fcm, hammaddenin ithal edilmesi olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Uzmanlar, ba\u011f\u0131rsak i\u015fletmelerinin ancak bu \u015fekilde istihdam ve katma de\u011fer yaratmaya devam edebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in hammadde sa\u011flayacak \u00fclkelere yak\u0131n olmam\u0131za ra\u011fmen, ba\u011f\u0131rsak ithalinde b\u00fcy\u00fck sorunlar ya\u015fan\u0131yor. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ihracat\u0131n da \u00f6n\u00fc t\u0131kan\u0131yor. Ba\u011f\u0131rsak ithalinde ya\u015fanan sorun, hammadde ithal edilecek \u00fclkelerden \u015fap hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle hayvan mamulleri ithalat\u0131n\u0131n yasak olmas\u0131. Yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli tetkik ve ara\u015ft\u0131rmalarda, ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi i\u015flemler sonucunda \u015fap mikrobu bar\u0131nd\u0131ramayaca\u011f\u0131 ve mikrop ta\u015f\u0131sa bile canl\u0131 hayvanlara yeniden bula\u015fma ihtimali olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Ancak bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n kan\u0131tlad\u0131klar\u0131, ithal yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda etkili olmuyor ve \u00fclkemiz \u201casorti ba\u011f\u0131rsak\u201d pazar\u0131n\u0131 kapt\u0131rma tehlikesi ya\u015f\u0131yor.
\nAsorti ba\u011f\u0131rsak pazar\u0131n\u0131 kapt\u0131rma tehlikesi s\u00fcrerken, \u00f6nemli hayvansal \u00fcr\u00fcnlerden biri olan balda ise \u00e7oktan ihracat pazarlar\u0131m\u0131z\u0131 kapt\u0131rm\u0131\u015f durumday\u0131z. \u00dc\u00e7 y\u0131l \u00f6nceye g\u00f6re d\u0131\u015f pazarlara 10 kat daha az bal sat\u0131yoruz.<\/p>\n

BAL G\u0130B\u0130 \u0130HRACAT ZEH\u0130R OLDU
\nHayvansal \u00fcr\u00fcnlerden \u00f6nemli bir tanesi olan \u201cbal\u201dda T\u00fcrkiye d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli \u00fcretici \u00fclkelerden bir tanesi. \u00dclke co\u011frafyam\u0131z\u0131n k\u0131y\u0131dan i\u00e7 kesime do\u011fru artan rak\u0131m\u0131 sayesinde bitkilerin \u00e7i\u00e7eklenme mevsimleri de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor ve bu durum da ar\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin uygun bir co\u011frafya olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fcnyada yer alan ball\u0131 bitki t\u00fcrlerinin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc de bulunuyor. Bu elveri\u015fli ko\u015fullara ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019de koloni ba\u015f\u0131na bal \u00fcretimi di\u011fer \u00fclkelerin gerisinde kal\u0131yor.
\nT\u00fcrkiye\u2019de son d\u00f6nemde bal ile ilgili ya\u015fanan sorunlar ihracat\u0131 da etkiliyor. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00fcreticisi olan T\u00fcrkiye, 2003 y\u0131l\u0131ndaki 39 milyon dolar ihracat seviyesinden, 2004 y\u0131l\u0131nda 17 milyon dolar seviyelerine, 2005 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk yedi ay\u0131nda ise 3,4 milyon dolar seviyesine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Yap\u0131lan bal ihracat\u0131n\u0131n bu kadar h\u0131zl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015famas\u0131, T\u00fcrk bal\u0131 imaj\u0131n\u0131n zedelenmesi ile yak\u0131ndan ilgili. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck bal \u00fcreticilerinden biri olan T\u00fcrkiye\u2019nin bu potansiyelini ihracata yeniden d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi gerekiyor.
\nBal ihracat\u0131m\u0131zda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fan\u0131rken, yumurta ihracat\u0131m\u0131z 2004 y\u0131l\u0131yla birlikte h\u0131zl\u0131 bir y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7iyor. Piyasada yumurta arz\u0131 fazlas\u0131 olu\u015fmas\u0131yla, yumurta ihracat\u0131m\u0131z aya\u011fa kalk\u0131yor.<\/p>\n

YUMURTA \u0130HRACATI ARTIYOR
\nSon d\u00f6nemde yumurta \u00fcretimine a\u011f\u0131rl\u0131k veren T\u00fcrkiye\u2019de yumurta \u00fcretiminde h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Olu\u015fan arz fazlas\u0131, yumurta fiyatlar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de 2003 d\u00f6neminden bu yana en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesine d\u00fc\u015fmesine sebep oluyor. Arz fazlas\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi amac\u0131 ile de yumurta ihracat\u0131m\u0131z art\u0131yor. 2004 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k olarak 6,8 milyon dolarl\u0131k \u201ckulu\u00e7kal\u0131k ve dam\u0131zl\u0131k olmayan yumurta\u201d ihra\u00e7 edilmi\u015fken, 2005 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 7 ay\u0131ndaki ihracat de\u011feri 4,3 milyon dolar seviyesinde seyrediyor.
\nYumurta \u00fcretiminde ve ihracat\u0131nda ya\u015fanan art\u0131\u015f, s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde de ya\u015fan\u0131yor. S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin d\u0131\u015f ticaret hacmi 2005 y\u0131l\u0131yla birlikte h\u0131zl\u0131 bir y\u00fckseli\u015f trendine girmi\u015f durumda<\/p>\n

S\u00dcT VE S\u00dcT \u00dcR\u00dcNLER\u0130 KEND\u0130N\u0130 TOPARLIYOR
\nT\u00fcrkiye\u2019de y\u0131lda 10 milyon s\u00fct \u00fcretiliyor. Ancak bu miktar\u0131n sadece 2 milyon tonu kay\u0131tl\u0131 i\u015fletmelerde \u00fcretiliyor. 8 milyon ton s\u00fct ise sokak s\u00fct\u00fc olarak ya da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7iftlikler d\u00fczeyinde kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olarak piyasaya sunuluyor. Hayvansal \u00fcr\u00fcnler i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir yere sahip olan s\u00fct\u00fcn de kaderi ayn\u0131: \u201cKay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k.\u201d Ancak \u00fclkemizde hemen hemen her sekt\u00f6rde var olan kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k sorununun s\u00fct sekt\u00f6r\u00fcnde k\u0131sa vadede \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olduk\u00e7a zor g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc konunun sosyal boyutu g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck. 8 milyon ton s\u00fct y\u00fcz binlerce insan\u0131n ge\u00e7im kap\u0131s\u0131. Bu nedenle yasaklamalardan ziyade \u00fcreticiyi ve i\u015fletmeyici zorlay\u0131c\u0131 tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.
\nS\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fc, \u00e7iftlikten toplanan s\u00fct\u00fc i\u015fleyerek t\u00fcketiciye ya da di\u011fer sekt\u00f6rlere \u00fcr\u00fcn olarak sunan sekt\u00f6r olarak tan\u0131mlan\u0131yor. S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fc, g\u0131da maddesi \u00fcreten i\u015fletmelerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 16\u2019s\u0131n\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Buna ra\u011fmen s\u00fct \u00fcretimi d\u00fc\u015fme e\u011filimi g\u00f6steriyor. 1991 \u2013 2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de ki\u015fi ba\u011f\u0131na s\u00fct \u00fcretimi y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 2 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6steriyordu. S\u00fct \u00fcretimindeki d\u00fc\u015fme e\u011filimi 2002 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcrd\u00fc. 2003 y\u0131l\u0131nda ise T\u00fcrkiye\u2019nin s\u00fct \u00fcretiminde \u00f6nemli bir art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131. S\u00fct \u00fcretiminde yap\u0131lan modern ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli tesisler ile \u00fcretimin daha \u00fcst seviyelere t\u0131rmanmas\u0131 bekleniyor.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin s\u00fct \u00fcretiminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verimli \u0131rklar ile s\u00fct \u00fcreticili\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Bunun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi inek ba\u015f\u0131na elde edilen s\u00fct verimi. \u00d6rne\u011fin Kanada\u2019da inek ba\u015f\u0131na s\u00fct \u00fcretimi y\u0131lda 9.200 litre, Avrupa Birli\u011fi\u2019nde 5.400 litre, T\u00fcrkiye\u2019de ise 1800 litre d\u00fczeyinde. T\u00fcrkiye\u2019nin hayvanc\u0131l\u0131k politikas\u0131nda yapaca\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikler ile daha verimli \u0131rklar\u0131n \u00fclkemizde beslenmesinin te\u015fvik edilmesi, hem hayvanc\u0131l\u0131k ile ge\u00e7imini sa\u011flayan kesimin refah\u0131n\u0131 art\u0131racak hem de sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretimini art\u0131rmas\u0131na \u00f6nemli katk\u0131lar yapacak. Ancak sekt\u00f6rde modern ve ilkel \u00fcretim ko\u015fullar\u0131nda \u00fcretim yapan i\u015fletmeler bulunuyor. Bu i\u015fletmelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 mand\u0131ra denilen ve mevsimsel \u00fcretim yapan yerler. Mand\u0131ralar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda \u00fcretim ilkel ko\u015fullarda, hijyen \u015fartlar\u0131 sa\u011flanmadan yap\u0131l\u0131yor. Genel olarak mand\u0131ralar hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131 uymak, i\u015f\u00e7i sigortalar\u0131n\u0131 \u00f6demek ve \u00e7evre ile ilgili koruyucu \u00f6nlemleri almak gibi konularda sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmiyor. Bu da modern tesislere oranla \u00f6nemli bir maliyet avantaj\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar. Di\u011fer u\u00e7ta olan modern tesisler ise, t\u00fcm hijyenik ko\u015fullara uyarak geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin standartlar\u0131na uyacak d\u00fczeyde \u00fcretim yap\u0131yor. Bu iki tip i\u015fletme haricinde, \u00fcretilen s\u00fct\u00fcn \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7iftliklerde i\u015fleniyor. T\u00fcrkiye\u2019de i\u015flenerek sat\u0131\u015fa sunulan s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri haricinde \u00f6nemli bir miktarda s\u00fct de sokaklarda hijyenik olmayan ko\u015fullarda son kullan\u0131c\u0131ya ula\u015f\u0131yor.
\n\u0130\u00e7 pazarda s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fc \u00e7ok b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olsa da, alt sekt\u00f6re yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar d\u0131\u015f ticarette kendini g\u00f6stermeye ba\u015fl\u0131yor. D\u0131\u015f ticaret hacmi h\u0131zla art\u0131yor. \u0130thalat\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda dahilde i\u015fleme rejimi kapsam\u0131nda yap\u0131lan s\u00fcttozu ithalat\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. S\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde ihracat\u0131n art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 2005 y\u0131l\u0131nda y\u00fckseliyor.<\/p>\n

BALIKLAR \u0130HRACATI \u015eENLEND\u0130R\u0130YOR
\nT\u00fcrkiye co\u011frafi yap\u0131s\u0131 nedeni ile bal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri \u00f6nemli bir avantaja sahip. Bal\u0131k \u00e7e\u015fitlili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olan Karadeniz, Ege ve Akdeniz\u2019de k\u0131y\u0131lar\u0131 bulunan
\n\u00dclkemiz; bu avantaj\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fte, bilin\u00e7siz avlanarak ve denizleri kirleterek, aleyhine \u00e7evirmi\u015f
\nolsa da; son d\u00f6nemde bu avantaj\u0131n\u0131 yeniden kazanma y\u00f6n\u00fcnde ilerliyor.
\nBal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fcnde konserve, dondurulmu\u015f \u00fcr\u00fcnler ve \u00e7iftlik \u00fcr\u00fcnleri haricinde bir kurumsalla\u015fma g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki yerle\u015fim birimlerinde (Karadeniz B\u00f6lgesinin baz\u0131 kesimleri hari\u00e7) bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesimin ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 oluyor, halk\u0131n bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan ise hobi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019nin denizden elde etti\u011fi bal\u0131k ve su \u00fcr\u00fcnleri konusunda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bilgi edinmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda elde edilen bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli olmas\u0131 nedeni ile \u00fcr\u00fcn ve t\u00fcketimin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 konusunda bir inceleme m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.
\nSu \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fcnde son y\u0131llarda bal\u0131k \u00e7iftlikleri \u00f6nemli geli\u015fmelerin g\u00f6steriyor. \u00c7iftliklerde \u00f6zellikle orkinos, \u00e7ipura ve levrek bal\u0131klar\u0131 besleniyor. Bu bal\u0131klardan \u00e7ipura ve levreklerin bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7 t\u00fcketime sunuluyor \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ise ihra\u00e7 ediliyor. Orkinos bal\u0131\u011f\u0131 ise taze so\u011futulmu\u015f ve dondurulmu\u015f olarak ihra\u00e7 ediliyor. \u0130\u00e7 t\u00fcketime sunulan bal\u0131klar genelde taze so\u011futulmu\u015f olarak t\u00fcketiciye ula\u015f\u0131yor. Son birka\u00e7 ayl\u0131k zaman diliminde bu bal\u0131klardan imal edilmi\u015f dondurulmu\u015f haz\u0131r yemeklerin de piyasada yerini ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.
\nAncak bal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri grubu i\u00e7erisinde yer alan kabuklu \u00fcr\u00fcnler, bal\u0131klar ve yumu\u015fak\u00e7alar\u0131n d\u00fcnyadaki \u00fcretiminden, T\u00fcrkiye sahip oldu\u011fu geni\u015f sahil \u015feridine ra\u011fmen, d\u00fc\u015f\u00fck pay al\u0131yor.
\nBal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7erisinde, k\u00fclt\u00fcr bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan sa\u011flanan \u00fcretimde ise T\u00fcrkiye kapasitesini art\u0131rma y\u00f6n\u00fcnde ilerliyor. T\u00fcrkiye\u2019nin bal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri sekt\u00f6r\u00fcnde d\u0131\u015f ticareti ise fazla veriyor. B\u00f6ylelikle sekt\u00f6r T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6nemli bir d\u00f6viz girdisi sa\u011fl\u0131yor. T\u00fcrkiye alt sekt\u00f6r mamullerinde, 2004 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 160 milyon dolar d\u0131\u015f ticaret fazlas\u0131 veriyor. Bu de\u011fer 2002 \u2013 2004 aras\u0131nda sa\u011flanan d\u00fczenli bir art\u0131\u015f\u0131n sonucu. Bal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri alt sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ilerleyen y\u0131llarda daha fazla d\u0131\u015f ticaret fazlas\u0131 vermesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.
\nBal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131n\u0131n son bir y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde y\u00fczde 22,2 oran\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu art\u0131\u015f bal\u0131klar ve su \u00fcr\u00fcnleri alt sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ihracat\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011finin de g\u00f6stergesi olarak kabul ediliyor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de ve AB\u2019de rakamlarla hayvanc\u0131l\u0131k
\nT\u00fcrkiye\u2019de hayvansal \u00fcretimin tar\u0131mdaki pay\u0131 y\u00fczde 25 iken AB\u2019de y\u00fczde 49.
\nT\u00fcrkiye\u2019de karkas et verimi 164 kilogram iken AB\u2019de 275 kilogram.
\nT\u00fcrkiye\u2019de bir y\u0131lda ortalama s\u00fct verimi 1.800 litre iken AB\u2019de 5.400 litre.
\nT\u00fcrkiye\u2019de 4.1 milyon tar\u0131m i\u015fletmesi bulunurken AB\u2019de 7.5 milyon tar\u0131m i\u015fletmesi faaliyet g\u00f6steriyor.
\nT\u00fcrkiye\u2019de i\u015fletme ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ortalama s\u0131\u011f\u0131r say\u0131s\u0131 4 ba\u015f iken AB\u2019de 45 ba\u015ft\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019de 1 kilogram s\u0131\u011f\u0131r etinin \u00fcretim maliyeti 4.5 Euro iken AB\u2019de 2.5 Euro<\/a>.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ritmi
\nT\u00fcrkiye\u2019nin hayvan varl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e azal\u0131yor.
\nCanl\u0131 hayvan ihracat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor.
\nKanatl\u0131 eti \u00fcretimi ve ihracat\u0131nda art\u0131\u015f umut vaat ediyor.
\nK\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimi geriliyor. \u0130hracat\u0131 ise yap\u0131lam\u0131yor.
\nBa\u011f\u0131rsak sekt\u00f6r\u00fcnde hammadde s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fan\u0131yor.
\nBal ihracat\u0131 3 y\u0131lda 10 kat geriliyor.
\nS\u00fct ve yumurta \u00fcretimindeki arz fazlas\u0131 ihracat\u0131 k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor.
\nSu \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131 bal\u0131k \u00e7iftliklerinin kurulmas\u0131yla tavan yap\u0131yor.<\/p>\n

K\u00d6T\u00dc EV SAH\u0130B\u0130, K\u0130RACIYI M\u00dcLK SAH\u0130B\u0130 YAPARMI\u015e. <\/a><\/p>\n

Atilla CELEP<\/p>\n

\"\"
\nK\u00d6T\u00dc EV SAH\u0130B\u0130, K\u0130RACIYI M\u00dcLK SAH\u0130B\u0130 YAPARMI\u015e.
\n\u00c7i\u011f s\u00fct taban fiyatlar\u0131ndaki istikrars\u0131zl\u0131k can\u0131m\u0131za tak dedirtti. Y\u0131llard\u0131r devletin m\u00fcdahale kanunu kurmas\u0131n\u0131 ve s\u00fct piyasas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyerek bize sahip \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istedik olmad\u0131.
\nSanayicilerden insaf diledik olmad\u0131.
\nYemcilere etmeyin, eylemeyin dedik olmad\u0131.
\nBir t\u00fcrl\u00fc hi\u00e7 kimseye derdimizi anlatamad\u0131k.
\nGe\u00e7ti\u011fimiz senelerde \u00e7aresizlikten ineklerimizi kestik. \u015eimdi onu da alan yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc ithal et geliyor.
\nPeki ne yapmal\u0131y\u0131z ?
\nBu sarmaldan nas\u0131l kurtuluruz ?<\/p>\n

\"\"
M\u00f6\u00f6 S\u00fct 5 kg g\u00fcnl\u00fck \u00e7i\u011f s\u00fct<\/figcaption><\/figure>\n

Bunca y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131 verdi\u011fimiz, bunca yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fletmelerimizi kapat\u0131p gidecek miyiz?
\nHay\u0131r ?
\nBence birlik olup s\u00fct\u00fcm\u00fcz\u00fc kendimiz i\u015flemeliyiz. Bu \u00e7ok zor biliyorum. Ancak ba\u015fka \u00e7are kalmad\u0131. Asl\u0131nda herkes kendi i\u015fini yapmal\u0131; \u00e7ift\u00e7i tar\u0131mla u\u011fra\u015f\u0131p bizlere yem hammaddesi \u00fcretmeli, bizler hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 en do\u011fru ve verimli \u015fekilde yapmal\u0131y\u0131z. Sanayici de s\u00fct\u00fc i\u015fleyip satmal\u0131. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde \u00f6rne\u011fin \u0130ngiltere de bir \u00fcretici kooperatifi \u00fclkenin s\u00fct\u00fcn\u00fcn %55\u2019ini i\u015fliyor, kapitalist A.B.D\u2019 de bile s\u00fct \u00fcretici kooperatiflerince i\u015flenip sat\u0131l\u0131yor. Yada Hollanda ve Fransa da oldu\u011fu gibi \u00e7iftlikler k\u00fc\u00e7\u00fck mand\u0131ralar kurup kendi s\u00fctlerini kendileri i\u015fleyip, butik, ni\u015f \u00fcr\u00fcnler \u00fcretiyor ve sat\u0131yorlar. T\u00fcrkiye deki s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri pazar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ilk b\u00fcy\u00fck 10 markan\u0131n \u00fcretti\u011fi bulk (standart) \u00fcr\u00fcnler d\u0131\u015f\u0131nda, birde merdiven alt\u0131 tabir edilen kalitesiz fiyat g\u00f6zetilerek \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler var.
\nOysa halk; y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnleri, y\u00f6resel tat ve lezzette, g\u00fcvenerek alabilece\u011fi s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerine hasret. Mand\u0131ra kurmak, sat\u0131\u015f ve pazarlama ile u\u011fra\u015fmak, tan\u0131nmak, \u00fcretim yapmak \u00e7ok maliyetli ve zor i\u015fler. Tek tek i\u015fletmeler i\u00e7in maliyeti a\u011f\u0131r olabilir. Ancak b\u00f6lgesel bazda 3\u20134 i\u015fletme bir araya gelerek devletinde (KOB\u0130) destekleri ile birlikte risk ve i\u015f y\u00fck\u00fc payla\u015f\u0131labilir. Art\u0131k herkesten medet ummak yerine, kendi g\u00f6be\u011fimizi kendimiz kesmeliyiz. Asl\u0131nda bu konuya Tire Kooperatifi \u00e7ok g\u00fczel bir \u00f6rnek. \u0130zmir belediyesinin verdi\u011fi destekle, okul s\u00fct\u00fcyle ba\u015fland\u0131. \u015eimdi ise kendi \u00fcretim tesislerini kurdular. Say\u0131n ba\u015fkan Mahmut ESK\u0130Y\u00d6R\u00dcK\u2019 \u00fc buradan ba\u015far\u0131lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kutluyorum. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f davetiyesi i\u00e7in ayr\u0131ca te\u015fekk\u00fcr ederim. \u0130kinci g\u00fczel \u00f6rnek Bursa Yeni\u015fehir s\u00fct \u00fcreticileri bir k\u0131rsal kalk\u0131nma deste\u011fi ile \u00e7ok g\u00fczel bir \u00fcretim tesisi kurdular ve san\u0131yorum yak\u0131nda \u00fcretime ba\u015flanacak. B\u00fcy\u00fck i\u015fletmelerden Saray Tar\u0131m \u0130\u015fletmeleri de kendi \u00fcr\u00fcnlerini i\u015fleyip kendi sat\u0131\u015f ma\u011fazalar\u0131nda satmaya ba\u015flad\u0131. Bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam eden arkada\u015flarda var. T\u00fcm \u00fcretici arkada\u015flara, bu konuda yo\u011funla\u015farak ara\u015ft\u0131rma yapmalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum.
\nNe demi\u015fler; \u201cKul s\u0131k\u0131\u015fmay\u0131nca, h\u0131z\u0131r yeti\u015fmezmi\u015f.\u201d veya \u201cK\u00f6t\u00fc ev sahibi, kirac\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fclk sahibi yaparm\u0131\u015f.\u201d<\/p>\n

S\u00fct\u00fcn\u00fcz bol olsun,<\/p>\n

BU KABA YEM F\u0130YATLARI \u0130LE \u0130\u015e\u0130N \u0130\u00c7\u0130NDEN NASIL \u00c7IKILIR? | Atilla CELEP
\nBU KABA YEM F\u0130YATLARI \u0130LE \u0130\u015e\u0130N \u0130\u00c7\u0130NDEN NASIL \u00c7IKILIR?<\/p>\n

Cevap 1 : Bu s\u00fct taban fiyat\u0131 ile \u00e7\u0131k\u0131lamaz.<\/p>\n

Cevap 2 : Taban fiyat 1,15 TL.\/LT. olursa \u00e7\u0131k\u0131labilir.<\/p>\n

Hem kaba yem fiyatlar\u0131 hem de kesif yem fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar hemen her kalemden az %40 ila % 100 aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. Bu arada 2010 y\u0131l\u0131nda 0,735 TL olan taban fiyat 0,64 TL. ye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.Yani % 13 oran\u0131nda azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00c7i\u011f s\u00fct maliyetinin % 65 \u2018i yem, % 35 \u2018 i genel giderler oldu\u011fu bilindi\u011fine g\u00f6re;<\/p>\n

Bug\u00fcn itibar\u0131yla :<\/p>\n

% 65 yem maliyeti\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.0.75 TL.<\/p>\n

% 35 genel giderler\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u20260.40 TL.<\/p>\n

TOPLAM MAL\u0130YET\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026 1.15 TL.<\/p>\n

Bu fiyat\u0131n do\u011frulu\u011funu d\u00fcnya standard\u0131 olan 1 kg.s\u00fct fiyat\u0131 =1.5 kg. yem fiyat\u0131 (en az ) form\u00fcl\u00fc ile do\u011frulamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

! kg. kesif yem \u2026\u20260,75 X 1,5 =1,15 TL.<\/p>\n

E\u011fer s\u00fct fiyat\u0131 bug\u00fcnk\u00fc gibi;<\/p>\n

\u00dcretici \u00e7ok ba\u011f\u0131r\u0131yor biraz kald\u0131ral\u0131m,biz bu fiyata peynir satamay\u0131z indirelim,yok yok eldeki stoklar de\u011ferlensin ihaleyi beklemeden kald\u0131ral\u0131m,ucuz yan \u00fcr\u00fcn var indirelim,s\u00fct bolland\u0131 indir, s\u00fct azald\u0131 kald\u0131r, \u015feklinde tek tarafl\u0131 olarak belirlenmesi yerine, yem hammaddelerine endekslenerek maliyet +kar \u015feklinde belirlenirse yukar\u0131da belirttim gibi herkes taraf\u0131ndan ayn\u0131 rakam bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu da 1 Eyl\u00fcl 2011 tarinden itibaren ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenen 0,74 TL\/LT. taban fiyat\u0131n\u0131n % 50 oran\u0131nda artt\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc vah\u015fi s\u00fct piyasa d\u00fczeninde bunun ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine pek inanm\u0131yorum.Yeni h\u00fck\u00fcmet program\u0131nda belirtildi\u011fi gibi et ve s\u00fct \u2018e m\u00fcdahale kurumu kurulur ve devlet bu i\u015fe el koyarsa ancak m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n

Bu fiyat t\u00fcketiciler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcksek olarak de\u011ferlendirilebilir ancak s\u00fct fiyat\u0131n\u0131n ucuzlat\u0131lmas\u0131n\u0131n yolu sadece zavall\u0131 \u00fcreticinin dal\u0131na basmakla olmaz.<\/p>\n

1- Et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde ve yem hammaddelerinde KDV % 1 \u2018 e \u00e7ekilebilir.<\/p>\n

2- Tamam\u0131 yabanc\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7en parekende sekt\u00f6r\u00fcne \u00e7eki d\u00fczen getirecek olan parekende yasas\u0131 derhal \u00e7\u0131kart\u0131larak et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde kar marj\u0131 % 6 \u2018 y\u0131 ge\u00e7emez denilebilir.<\/p>\n

3- T.M.O. lar vas\u0131tas\u0131yla \u00fcreticilere ucuz yem hammaddesi temin edilebilir.<\/p>\n

4- Hazine arazileri bo\u015f tutulaca\u011f\u0131na \u00fcreticilere yem hammaddesi ekmek \u00fczere kiralanabilir.<\/p>\n

5- Et ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinde ihracat\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131r ve ihracat yapana destek verilebilir.<\/p>\n

6- Merdiven alt\u0131 \u00fcretim engellenebilir.<\/p>\n

Eminim kurulacak olan m\u00fcdahale kurumu da ayn\u0131 paralel de \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretir \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fru bir tanedir.T\u00fcrkiye ithal etmek yerine ihra\u00e7 eder konuma gelebilir.<\/p>\n

Umut dolu yar\u0131nlar diliyorum,<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye\u2019de Hayvanc\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r\u00fc Geriliyor. T\u00fcrkiye\u2019nin Hayvan Varl\u0131\u011f\u0131 Azal\u0131yor. OCAK 2011 D\u00fcnyada hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n tar\u0131m i\u00e7erisindeki pay\u0131 y\u00fczde 70\u2019ler dolay\u0131nda iken T\u00fcrkiye\u2019de bu oran y\u00fczde 25\u2019lerde kal\u0131yor. D\u00fcnyada hayvan varl\u0131\u011f\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de d\u00fc\u015f\u00fcyor. K\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimimiz i\u00e7 t\u00fcketimi bile kar\u015f\u0131lamazken, ihracat\u0131n s\u00f6z\u00fc bile edilemiyor. Bal ihracat\u0131m\u0131z ise 3 senede 10 kat azalm\u0131\u015f durumda. \u015eimdi ise … Okumaya devam et “T\u00fcrkiye\u2019de Hayvanc\u0131l\u0131k Sekt\u00f6r\u00fc Geriliyor”<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[175,144,28,153,176,353,187,46,113],"class_list":["post-820","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sut","tag-ari-ciftlik","tag-ari-isletme","tag-cig-sut","tag-hayvancilik","tag-kaba-yem","tag-orgu-peynir","tag-simental","tag-sut","tag-sut-uretimi"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":823,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/820\/revisions\/823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}