{"id":6752,"date":"2026-09-02T03:02:51","date_gmt":"2026-09-02T03:02:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sutyo.com\/karadagin-ithalatinda-cin-zirveye-cikiyor-karadag-ticaret-odasinin-2006dan-bu-yana-uluslararasi-ekonomik-konuma-iliskin-analizi\/"},"modified":"2026-09-02T03:02:51","modified_gmt":"2026-09-02T03:02:51","slug":"karadagin-ithalatinda-cin-zirveye-cikiyor-karadag-ticaret-odasinin-2006dan-bu-yana-uluslararasi-ekonomik-konuma-iliskin-analizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/karadagin-ithalatinda-cin-zirveye-cikiyor-karadag-ticaret-odasinin-2006dan-bu-yana-uluslararasi-ekonomik-konuma-iliskin-analizi\/","title":{"rendered":"Karada\u011f\u2019\u0131n \u0130thalat\u0131nda \u00c7in Zirveye \u00c7\u0131k\u0131yor: Karada\u011f Ticaret Odas\u0131\u2019n\u0131n 2006\u2019dan Bu Yana Uluslararas\u0131 Ekonomik Konuma \u0130li\u015fkin Analizi"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>Karada\u011f bug\u00fcn reel olarak 2006 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla daha az ihracat yap\u0131yor. \u0130hracat\u0131n ithalat\u0131 kar\u015f\u0131lama oran\u0131 %30,3\u2019ten %13\u2019e geriledi. Bu da ihra\u00e7 edilen her 1 avroluk mal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yakla\u015f\u0131k 8 avroluk mal ithal edildi\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>S\u0131rbistan, d\u00f6nem boyunca en \u00f6nemli ithalat orta\u011f\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, en \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik \u00c7in\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00fckseli\u015fi oldu. \u00c7in, d\u00f6nemin ba\u015f\u0131ndaki m\u00fctevaz\u0131 pay\u0131ndan 2025 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde Karada\u011f\u2019\u0131n ikinci en \u00f6nemli ithalat orta\u011f\u0131 konumuna y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>Karada\u011f bug\u00fcn yirmi y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re reel olarak daha az mal ihra\u00e7 ederken, ithalat \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131. \u0130hracat\u0131n nominal de\u011feri 2006 y\u0131l\u0131nda 441 milyon avrodan 2025 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 571 milyon avroya y\u00fckseldi; ba\u015fka bir ifadeyle art\u0131\u015f yaln\u0131zca %29 oldu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ithalat ayn\u0131 d\u00f6nemde 1,46 milyar avrodan 4,39 milyar avroya y\u00fckselerek %201 artt\u0131.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi, Karada\u011f\u2019\u0131n en \u00f6nemli ticaret orta\u011f\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc, ancak AB\u2019nin toplam mal ticaretindeki pay\u0131 2006 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k %52 iken 2025 y\u0131l\u0131nda %42\u2019ye geriledi. CEFTA \u00fclkelerinin pay\u0131 ise %34\u2019ten %30\u2019a d\u00fc\u015ft\u00fc. Ayn\u0131 d\u00f6nemde di\u011fer \u00fclkelerin pay\u0131 %14\u2019ten %28\u2019e \u00e7\u0131karak iki kat\u0131na y\u00fckseldi. S\u0131rbistan en \u00f6nemli ithalat orta\u011f\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, \u00c7in d\u00f6nemin ba\u015f\u0131ndaki m\u00fctevaz\u0131 pay\u0131ndan 2025 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ithalat ortaklar\u0131 aras\u0131nda ikinci s\u0131raya y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>Bu sonu\u00e7lar, Karada\u011f Ticaret Odas\u0131\u2019n\u0131n (PKCG) \u201cKarada\u011f Ekonomisi 2006\u20132026\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 analizinde ortaya konuldu.<\/p>\n<p>Analizde, Karada\u011f\u2019\u0131n yabanc\u0131 \u00fclkelerle toplam mal ticaretinin 2006\u20132025 d\u00f6neminde iki kattan fazla artarak yakla\u015f\u0131k 1,9 milyar avrodan yakla\u015f\u0131k 5 milyar avroya y\u00fckseldi\u011fi belirtiliyor. Mal ticaretindeki art\u0131\u015f \u00f6zellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomik b\u00fcy\u00fcme d\u00f6nemlerinde belirgin olurken, k\u00fcresel finansal kriz ve pandemi d\u00f6nemleri ticaretin dinamizmini ge\u00e7ici olarak yava\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cMal ticaretindeki art\u0131\u015f, ihracatta orant\u0131l\u0131 bir art\u0131\u015fla desteklenmedi. Mal ihracat\u0131n\u0131n nominal de\u011feri 2006 y\u0131l\u0131nda 441 milyon avrodan 2025 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k 571 milyon avroya y\u00fckselmi\u015f, bu da yaln\u0131zca %29\u2019luk bir art\u0131\u015f anlam\u0131na gelmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ithalat ayn\u0131 d\u00f6nemde 1,46 milyar avrodan 4,39 milyar avroya y\u00fckselerek %201 artm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcm\u00fclatif fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %84 oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, mal ihracat\u0131 reel olarak yakla\u015f\u0131k %30 oran\u0131nda gerilerken, reel ithalat yakla\u015f\u0131k %64 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131r. Karada\u011f bug\u00fcn 2006 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla reel olarak daha az mal ihra\u00e7 etmektedir. \u0130hracat\u0131n ithalat\u0131 kar\u015f\u0131lama oran\u0131 %30,3\u2019ten yaln\u0131zca %13\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olup bu, ihra\u00e7 edilen her 1 avroluk mal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yakla\u015f\u0131k 8 avroluk mal ithal edildi\u011fi anlam\u0131na gelmektedir\u201d denildi.<\/p>\n<p>Analizde ayr\u0131ca, ihracat\u0131n ortak \u00fclkelere g\u00f6re yap\u0131s\u0131nda en belirgin de\u011fi\u015fimin b\u00f6lgesel pazarlara y\u00f6neli\u015f oldu\u011fu ifade ediliyor. 2006 y\u0131l\u0131nda, al\u00fcminyum ihracat\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle \u00f6nde gelen ihracat orta\u011f\u0131 olan \u0130talya\u2019n\u0131n yerini 2025 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde S\u0131rbistan ve Bat\u0131 Balkan \u00fclkeleri ald\u0131. Bu durum, metal\u00fcrji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn gerilemesinin ard\u0131ndan ihracat\u0131n sekt\u00f6rel yap\u0131s\u0131nda meydana gelen de\u011fi\u015fimi de yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u00c7in \u00fcr\u00fcnleri giderek daha fazla yer al\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Tek tek ticaret ortaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, S\u0131rbistan d\u00f6nem boyunca en \u00f6nemli ithalat orta\u011f\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, en \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik \u00c7in\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00fckseli\u015fi oldu. \u00c7in, d\u00f6nemin ba\u015f\u0131ndaki m\u00fctevaz\u0131 pay\u0131ndan 2025 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ikinci en \u00f6nemli ithalat orta\u011f\u0131 konumuna y\u00fckseldi. Bu durum, \u00c7in \u00fcr\u00fcnlerinin i\u00e7 t\u00fcketimdeki artan a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201c\u0130hracat\u0131n yap\u0131s\u0131nda da \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6zlemlenmektedir. \u0130ncelenen d\u00f6nemin ba\u015f\u0131nda ihracat, ba\u015fta al\u00fcminyum ve \u00e7elik olmak \u00fczere metal sanayisine ve temel i\u015flenmi\u015f metal \u00fcr\u00fcnlerine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde dayan\u0131yordu. Yirmi y\u0131l sonra ihracat yap\u0131s\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7e\u015fitlenmi\u015f, ancak ge\u00e7mi\u015fte metal sanayisinin \u00fcstlendi\u011fi rol\u00fc devralabilecek yeni ve bask\u0131n bir ihracat sekt\u00f6r\u00fc olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, ekonomideki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ihracata y\u00f6nelik \u00fcretim taban\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131yla desteklenmedi\u011fini g\u00f6stermektedir\u201d ifadelerine yer verildi.<\/p>\n<p>\u0130hracat\u0131n aksine, ithalat\u0131n yap\u0131s\u0131 incelenen d\u00f6nem boyunca k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmedi. En fazla ithal edilen \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131 aras\u0131nda mineral yak\u0131tlar, ta\u015f\u0131tlar, makine ve ekipmanlar yer al\u0131yor. Bu durum, Karada\u011f ekonomisinin enerji kaynaklar\u0131, ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 ve yat\u0131r\u0131m ekipman\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ithalata g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu do\u011fruluyor.<\/p>\n<p>\u0130la\u00e7 \u00fcr\u00fcnleri, et, demir ve \u00e7elik \u00fcr\u00fcnleri, mobilya ve plastiklerin ithalattaki pay\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131. Bu geli\u015fme, i\u00e7 t\u00fcketimdeki ve yat\u0131r\u0131m faaliyetlerindeki art\u0131\u015f\u0131 ve yerli \u00fcretimin piyasan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamadaki s\u0131n\u0131rl\u0131 kapasitesini yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201cOvak\u0131 bir mal ticareti yap\u0131s\u0131, a\u00e7\u0131k piyasa ko\u015fullar\u0131nda ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan ticaret anla\u015fmalar\u0131 ile Avrupa entegrasyonu s\u00fcrecinden kaynaklanan s\u0131n\u0131rl\u0131 koruma imk\u00e2nlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ithalat rekabetiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan yerli \u00fcreticilerin konumunu do\u011frudan etkilemektedir. Mal ticareti, Karada\u011f ekonomisinin yap\u0131sal zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131n en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu alan olmaya devam etmektedir. D\u0131\u015f pozisyonun daha kapsaml\u0131 bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmesi ise son yirmi y\u0131lda cari dengeyi ve d\u0131\u015f dengesizliklerin finansman\u0131n\u0131 belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn analizini gerektirmektedir\u201d denildi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Bankalar \u00fcretken yat\u0131r\u0131mlar\u0131 desteklemeli<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yeniden tesis edilmesinden yirmi y\u0131l sonra, Karada\u011f\u2019\u0131n parasal ve finansal sistemi 2006 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla \u00e7ok daha y\u00fcksek bir istikrar, geli\u015fmi\u015flik ve entegrasyon d\u00fczeyine ula\u015fm\u0131\u015f durumda. Bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc, g\u00fc\u00e7l\u00fc kredi geni\u015flemesi d\u00f6neminin ard\u0131ndan yeniden yap\u0131land\u0131rma ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi s\u00fcrecinden ge\u00e7ti. Avrupa finansal entegrasyonu ise ekonomik yat\u0131r\u0131mlar\u0131n daha etkin bi\u00e7imde finanse edilmesi, i\u015flem maliyetlerinin azalt\u0131lmas\u0131 ve ekonominin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bir sonraki geli\u015fim a\u015famas\u0131nda g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar yarat\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle \u00f6nemli bir ilerleme, Karada\u011f\u2019\u0131n SEPA\u2019ya entegrasyonu oldu. Bu sayede \u00fclkenin finansal sisteminin Avrupa piyasalar\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lenirken uluslararas\u0131 \u00f6deme i\u015flemlerinin etkinli\u011fi de artt\u0131. Bu s\u00fcrecin i\u015flem maliyetlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine, \u00f6demelerin daha h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine ve i\u015f ortam\u0131n\u0131n daha da iyile\u015ftirilmesine katk\u0131da bulunmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>\u201cFinansal sistemin gelecekteki geli\u015fimi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yat\u0131r\u0131mlar\u0131, teknolojik modernizasyonu ve ekonominin verimlilik art\u0131\u015f\u0131n\u0131 destekleme kapasitesine ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc bug\u00fcn y\u00fcksek likidite, g\u00fc\u00e7l\u00fc sermaye yap\u0131s\u0131 ve istikrarl\u0131 bir mevduat taban\u0131 ile karakterize edilse de temel sorunlardan biri, finansal kaynaklar\u0131n daha b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fcretken yat\u0131r\u0131mlara, inovasyona, ihracata y\u00f6nelik faaliyetlere ve Karada\u011f ekonomisinin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rabilecek kalk\u0131nma projelerine y\u00f6nlendirilmesidir\u201d ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn istikrar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine paralel olarak, bankac\u0131l\u0131k, \u00f6deme sistemleri ve finansal istikrar alanlar\u0131nda Avrupa standartlar\u0131na kademeli uyum yoluyla d\u00fczenleyici ve kurumsal \u00e7er\u00e7evenin geli\u015ftirilmesi s\u00fcreci de devam etti. PKCG, bu de\u011fi\u015fikliklerin denetim i\u015flevinin g\u00fc\u00e7lendirilmesine, risk y\u00f6netiminin iyile\u015ftirilmesine ve finansal sistemin d\u0131\u015f \u015foklara kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Analizde, son yirmi y\u0131l boyunca Karada\u011f\u2019\u0131n mal, hizmet ve sermayenin uluslararas\u0131 ak\u0131\u015flar\u0131na yo\u011fun bi\u00e7imde entegre oldu\u011fu belirtiliyor. Avroyu \u00f6deme arac\u0131 olarak kullanan k\u00fc\u00e7\u00fck ve a\u00e7\u0131k bir ekonomi olarak \u00fclkenin kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uluslararas\u0131 ticaret ve do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m giri\u015flerine ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor.<\/p>\n<p>\u201cAvrupa entegrasyonu s\u00fcreci ve b\u00f6lgesel anla\u015fmalar yoluyla kurumsal ve ticari \u00e7er\u00e7evenin kademeli olarak olu\u015fturulmas\u0131, yerel ekonominin uluslararas\u0131 ekonomik ak\u0131\u015flara daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde d\u00e2hil olmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015ftur. D\u0131\u015f sekt\u00f6rdeki geli\u015fmeler, son yirmi y\u0131lda Karada\u011f\u2019\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcme modelinin temel \u00f6zelli\u011fini a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koymaktad\u0131r: S\u00fcrekli ve y\u00fcksek d\u00fczeydeki mal ticareti a\u00e7\u0131\u011f\u0131, d\u00f6nem boyunca a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak turizme dayal\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc hizmet fazlas\u0131yla k\u0131smen dengelenmi\u015f, a\u00e7\u0131\u011f\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131 ise yabanc\u0131 sermaye ve do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n giri\u015fleriyle finanse edilmi\u015ftir\u201d denildi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Hizmet sekt\u00f6r\u00fc ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin itici g\u00fcc\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>PKCG, mal ticaretinin aksine hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, incelenen d\u00f6nem boyunca Karada\u011f ekonomisinin uluslararas\u0131 rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n<p>Hizmetler fazlas\u0131 2006 y\u0131l\u0131nda 166 milyon avro iken 2025 y\u0131l\u0131nda 1,6 milyar avroya y\u00fckseldi. Bu rakam, 2006 y\u0131l\u0131nda GSYH\u2019nin yaln\u0131zca %7,7\u2019sine denk gelirken, 2025 y\u0131l\u0131nda GSYH\u2019nin yakla\u015f\u0131k %20\u2019sine ula\u015ft\u0131. Hizmetler fazlas\u0131 olmasayd\u0131 cari a\u00e7\u0131k \u00e7ok daha derin olacak ve finansman\u0131 \u00e7ok daha zor hale gelecekti.<\/p>\n<p>\u201c\u00d6demeler dengesi kapsam\u0131nda hizmet gelirleri nominal olarak 2006 y\u0131l\u0131nda 418 milyon avrodan 2025 y\u0131l\u0131nda 2,69 milyar avroya y\u00fckselmi\u015f olup, bu da %543\u2019l\u00fck bir art\u0131\u015f anlam\u0131na gelmektedir. Bu durum, hizmet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ekonominin genel dinamiklerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u015fan bir h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyerek ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin temel itici g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Hizmet gelirlerinin GSYH i\u00e7indeki pay\u0131 2006 y\u0131l\u0131nda %19,3 seviyesindeyken 2025 y\u0131l\u0131nda %32,9\u2019a y\u00fckselmi\u015f ve Karada\u011f ekonomisinin h\u0131zla hizmetle\u015fti\u011fini do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r\u201d ifadelerine yer verildi.<\/p>\n<p>Hizmet harcamalar\u0131 da gelirlerle paralel olarak 2006 y\u0131l\u0131nda 252 milyon avrodan 2025 y\u0131l\u0131nda 1,09 milyar avroya y\u00fckseldi. Bu durum, ya\u015fam standard\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f, yat\u0131r\u0131m faaliyetlerindeki art\u0131\u015f ve yabanc\u0131 \u015firketlerin varl\u0131\u011f\u0131 sonucunda ithal hizmetlere y\u00f6nelik harcamalar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>\u201cBununla birlikte hizmet gelirleri, giderlerden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha h\u0131zl\u0131 artm\u0131\u015f ve bu durum hizmetler fazlas\u0131n\u0131n birka\u00e7 kat artmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ncelenen d\u00f6nemde hizmet gelirlerinin yap\u0131s\u0131 bir miktar daha dengeli hale gelmi\u015ftir. Turizmin toplam hizmet gelirleri i\u00e7indeki pay\u0131 2006 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k %65 iken 2025 y\u0131l\u0131nda yakla\u015f\u0131k %55\u2019e gerilemi\u015ftir. Bunun nedeni turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131 de\u011fil, di\u011fer baz\u0131 hizmet alanlar\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmesidir\u201d denildi.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k hizmetlerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131 ve bu hizmetlerin pay\u0131 %26\u2019ya y\u00fckseldi. ICT hizmetleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere di\u011fer ticari hizmetlerin \u00f6nemi de artt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cBu e\u011filim, uzun vadeli hizmet geliri \u00e7e\u015fitlendirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir i\u015farettir. Bununla birlikte turizm sekt\u00f6r\u00fc h\u00e2l\u00e2 fazlan\u0131n a\u00e7\u0131k ara en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131 olmaya devam etmektedir. Hizmetler sekt\u00f6r\u00fc, Karada\u011f\u2019\u0131n d\u0131\u015f ticaretinde s\u00fcrekli olarak fazla veren ve b\u00f6ylece mal ticaretindeki kronik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 k\u0131smen telafi eden tek sekt\u00f6rd\u00fcr. D\u0131\u015f pozisyonun uzun vadede istikrara kavu\u015fturulmas\u0131, bu fazla yaratan taban\u0131n bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri, finansal hizmetler ve ticari hizmetler gibi daha y\u00fcksek katma de\u011ferli hizmetlere do\u011fru geni\u015fletilebilmesine ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r\u201d ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>Cari a\u00e7\u0131k rekor seviyeye ula\u015farak 1,68 milyar avro oldu<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>PKCG, son yirmi y\u0131lda \u00f6demeler dengesi cari hesab\u0131ndaki geli\u015fmelerin Karada\u011f\u2019\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcme modelinin temel \u00f6zelliklerini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>\u0130ncelenen d\u00f6nemin tamam\u0131nda cari a\u00e7\u0131k kaydedildi ve bu a\u00e7\u0131k ortalama olarak GSYH\u2019nin yakla\u015f\u0131k be\u015fte biri d\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015fti. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n temel kayna\u011f\u0131, hizmet ticaretindeki s\u00fcrekli fazlan\u0131n dahi tamamen telafi edemedi\u011fi y\u00fcksek ve kal\u0131c\u0131 mal ticareti a\u00e7\u0131\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n<p>\u201cCari a\u00e7\u0131k \u00f6zellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc yat\u0131r\u0131m d\u00f6ng\u00fclerinin ve ithalattaki h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde belirginle\u015fmi\u015ftir. A\u00e7\u0131\u011f\u0131n zirvesi 2008 y\u0131l\u0131nda kaydedilmi\u015f, 1,54 milyar avroya veya GSYH\u2019nin neredeyse yar\u0131s\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcresel finansal krizin ard\u0131ndan a\u00e7\u0131k kademeli olarak azalm\u0131\u015f, ancak 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren turizm kapasitesine, ula\u015ft\u0131rma ve enerji altyap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131mlarla karakterize edilen yeni yat\u0131r\u0131m d\u00f6ng\u00fcs\u00fcyle birlikte yeniden artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r\u201d denildi.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131ndaki pandemi, turizm gelirlerinde ve di\u011fer hizmet gelirlerinde ya\u015fanan ani d\u00fc\u015f\u00fc\u015f nedeniyle cari hesab\u0131n durumunu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi. 2022 y\u0131l\u0131ndan sonra enerji ve g\u0131da fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f ise ithalat\u0131n de\u011ferini y\u00fckselterek mal ticareti a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da derinle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u201cBu geli\u015fmelerin sonucunda cari a\u00e7\u0131k 2025 y\u0131l\u0131nda rekor seviyeye ula\u015farak 1,68 milyar avro olmu\u015ftur. Cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n incelenen d\u00f6nem boyunca temel finansman kayna\u011f\u0131 do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar olmu\u015ftur. Bununla birlikte, d\u0131\u015f dengesizliklerin finansman\u0131ndaki g\u00f6reli \u00f6nemleri zaman i\u00e7inde azalm\u0131\u015ft\u0131r. Net do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar 2006 y\u0131l\u0131nda cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n yakla\u015f\u0131k %70\u2019ini kar\u015f\u0131larken, bu katk\u0131 2025 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde yaln\u0131zca %32\u2019ye gerilemi\u015ftir. Bu geli\u015fmeler, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n yabanc\u0131 sermaye giri\u015flerinden daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermekte ve di\u011fer finansman kaynaklar\u0131na duyulan ihtiyac\u0131 art\u0131rarak ekonominin uluslararas\u0131 finansal ko\u015fullardaki de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da belirgin hale getirmektedir\u201d denildi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: https:\/\/www.vijesti.me\/vijesti\/ekonomija\/824406\/kina-u-vrhu-crnogorskog-uvoza-analiza-privredne-komore-o-medjunarodnoj-ekonomskoj-poziciji-crne-gore-od-2006-godine<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karada\u011f bug\u00fcn reel olarak 2006 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla daha az ihracat yap\u0131yor. \u0130hracat\u0131n ithalat\u0131 kar\u015f\u0131lama oran\u0131 %30,3\u2019ten %13\u2019e geriledi. Bu da ihra\u00e7 edilen her 1 avroluk mal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yakla\u015f\u0131k 8 avroluk mal ithal edildi\u011fi anlam\u0131na geliyor. S\u0131rbistan, d\u00f6nem boyunca en \u00f6nemli ithalat orta\u011f\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, en \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik \u00c7in\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00fckseli\u015fi oldu. \u00c7in, d\u00f6nemin ba\u015f\u0131ndaki m\u00fctevaz\u0131 &hellip; <a href=\"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/karadagin-ithalatinda-cin-zirveye-cikiyor-karadag-ticaret-odasinin-2006dan-bu-yana-uluslararasi-ekonomik-konuma-iliskin-analizi\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Karada\u011f\u2019\u0131n \u0130thalat\u0131nda \u00c7in Zirveye \u00c7\u0131k\u0131yor: Karada\u011f Ticaret Odas\u0131\u2019n\u0131n 2006\u2019dan Bu Yana Uluslararas\u0131 Ekonomik Konuma \u0130li\u015fkin Analizi&#8221;<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1271,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[393],"tags":[],"class_list":["post-6752","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1271"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6752"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6752\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}