{"id":6268,"date":"2026-05-27T03:01:23","date_gmt":"2026-05-27T03:01:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sutyo.com\/viktorya-havzasindaki-ruanda-gollerini-korumaya-yonelik-15-milyar-rwflik-plan\/"},"modified":"2026-05-27T03:01:23","modified_gmt":"2026-05-27T03:01:23","slug":"viktorya-havzasindaki-ruanda-gollerini-korumaya-yonelik-15-milyar-rwflik-plan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/viktorya-havzasindaki-ruanda-gollerini-korumaya-yonelik-15-milyar-rwflik-plan\/","title":{"rendered":"Viktorya Havzas\u0131&#8217;Ndaki Ruanda G\u00f6llerini Korumaya Y\u00f6nelik 1,5 Milyar Rwf&#8217;Lik Plan.."},"content":{"rendered":"<div>\n<p><strong>Ruanda Su Kaynaklar\u0131 Kurulu (RWB)<\/strong>, Do\u011fu Eyaleti&#8217;ndeki yedi g\u00f6lden su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc ve istilac\u0131 su yabani otlar\u0131n\u0131 temizleyebilen \u00f6zel ekipman sat\u0131n almak amac\u0131yla yakla\u015f\u0131k <strong>1,5 milyar RWF<\/strong> hibe sa\u011flamay\u0131 hedefleyen bir plan a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Yerel ad\u0131yla <strong>amarebe<\/strong> olarak bilinen su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc; su y\u00fczeyini h\u0131zla kaplayarak g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 engellemekte, sucul ya\u015fam i\u00e7in gerekli oksijen seviyelerini d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Bu istilac\u0131 bitki <strong>bal\u0131k \u00f6l\u00fcmlerine<\/strong> yol a\u00e7abilmekte, ula\u015f\u0131m, sulama ve hidroelektrik \u00fcretiminde kullan\u0131lan su yollar\u0131n\u0131 t\u0131kamakta ve buharla\u015fma yoluyla su kayb\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu tehdide kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen plan, <strong>21 May\u0131s&#8217;taki ilk Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 G\u00fcn\u00fc<\/strong> \u00f6ncesinde \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc kamuoyuyla payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Do\u011fu Afrika Toplulu\u011fu&#8217;nun (EAC) bu giri\u015fimi, b\u00f6lge genelinde koruma \u00e7abalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi ve g\u00f6l kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ruanda, EAC b\u00fcnyesindeki uzman bir kurulu\u015f olan <strong>Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 Komisyonu&#8217;nun (LVBC)<\/strong> \u00fcyesidir. Ruandal\u0131 <strong>Coletha Ruhamya<\/strong>, komisyonun genel sekreter yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Her y\u0131l <strong>21 May\u0131s&#8217;ta<\/strong> kutlanacak olan Viktorya G\u00f6l\u00fc G\u00fcn\u00fc, ge\u00e7en y\u0131l EAC Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 Bakanlar Sekt\u00f6rel Konseyi taraf\u0131ndan onayland\u0131. Giri\u015fim, g\u00f6l\u00fcn ve havzas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimini te\u015fvik etmeye y\u00f6nelik b\u00f6lgesel bir platform olu\u015fturmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n<p>\u0130lk kutlamalar kapsam\u0131nda su y\u00f6neti\u015fimini g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik iki \u00f6nemli b\u00f6lgesel ara\u00e7 da tan\u0131t\u0131ld\u0131: <strong>Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 Su Bilgi Sistemi (LVB-WIS)<\/strong> ve <strong>Havza Durum Raporu<\/strong>.<\/p>\n<p>Ruanda Su Kaynaklar\u0131 Kurulu Su \u0130zleme ve Kalite Kontrol B\u00f6l\u00fcm\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc <strong>Remy Norbert Duhuze<\/strong>, Kongo Havzas\u0131&#8217;na ait bat\u0131 kesimdekiler d\u0131\u015f\u0131nda Ruanda&#8217;daki g\u00f6llerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131&#8217;n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu belirtti. Bu havza, daha geni\u015f Nil Havzas\u0131&#8217;n\u0131n bir alt havzas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Duhuze, <strong>&#8220;Bu g\u00f6ller ve nehir sistemleri nihayetinde Viktorya G\u00f6l\u00fc&#8217;n\u00fc besleyen ana kol olan Akagera Nehri&#8217;ne drene olmaktad\u0131r&#8221;<\/strong> dedi.<\/p>\n<p>Duhuze ayr\u0131ca Do\u011fu Eyaleti&#8217;ndeki g\u00f6llerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Akagera Nehri&#8217;ne ba\u011fl\u0131 geni\u015f bir sulak alan a\u011f\u0131yla birbirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu da s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p>Hedef Al\u0131nan Yedi G\u00f6l<\/p>\n<p>Ge\u00e7en hafta parlamentoda yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamada yetkililer, \u00e7evre koruma projesinin <strong>G\u00fcney Cyohoha G\u00f6l\u00fc, Rweru G\u00f6l\u00fc, Mugesera G\u00f6l\u00fc, \u0130hema G\u00f6l\u00fc, Birira G\u00f6l\u00fc, Mihindi G\u00f6l\u00fc ve Sake G\u00f6l\u00fc&#8217;nden<\/strong> su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc temizlemeye y\u00f6nelik \u00f6zel makine al\u0131m\u0131 i\u00e7in <strong>1.485.000.000 RWF<\/strong> talep etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Yetkililer, istilac\u0131 bitkinin bu g\u00f6llerde su kalitesini bozmaya ve ekosistemlere zarar vermeye devam etti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Proje <strong>2026\/27 ulusal b\u00fct\u00e7esine<\/strong> al\u0131nd\u0131 ve ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6dene\u011fi olarak <strong>153 milyon RWF<\/strong> tahsis edildi. Kalan fonlar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki b\u00fct\u00e7e revizyon s\u00fcrecinde sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in savunuculuk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Yenilik\u00e7i \u00c7\u00f6z\u00fcmler<\/p>\n<p>Y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerine kar\u015f\u0131n su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc, giderek artan oranda faydal\u0131 \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. Bitki; <strong>biyogaz \u00fcretimi, kompost ve organik g\u00fcbre, hayvan yemi, el sanatlar\u0131 ve mobilya<\/strong> ile at\u0131k su ar\u0131t\u0131m\u0131nda kullan\u0131labilmektedir.<\/p>\n<p><strong>Bugesera \u0130l\u00e7esi&#8217;nde<\/strong> kad\u0131n liderli\u011findeki kooperatifler, kurutulmu\u015f su s\u00fcmb\u00fcl\u00fcn\u00fc sepet, has\u0131r, \u00e7anta, tu\u011fla, mobilya, sandalet, \u015fapka, abajur ve dekoratif \u00fcr\u00fcnlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek hem yerel hem de uluslararas\u0131 pazarlarda satmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kooperatif \u00fcyesi <strong>Perusi Mukamihigo<\/strong>, giri\u015fimin topluluklar\u0131n gelir elde etmesine katk\u0131 sa\u011flarken \u00e7evre korumaya da destek oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmetin <strong>Yoksullukla M\u00fccadelede Ye\u015fil B\u00fcy\u00fcme i\u00e7in Ekosistem Rehabilitasyonu ve Korumas\u0131n\u0131 Destekleme Program\u0131<\/strong> da su s\u00fcmb\u00fcl\u00fcn\u00fcn <strong>\u0130hema G\u00f6l\u00fc<\/strong> gibi g\u00f6llerden temizlenmesini desteklemektedir; s\u00f6z konusu g\u00f6l, k\u0131smen bu bitkinin yay\u0131lmas\u0131 nedeniyle \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Temizlenen bitkiler organik g\u00fcbre ve biyogaza d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Enerji \u00dcretimine Y\u00f6nelik Tehdit<\/p>\n<p>Yetkililer, <strong>Rusumo Hidroelektrik Santrali&#8217;nin<\/strong> elektrik \u00fcretimini korumak amac\u0131yla su s\u00fcmb\u00fcl\u00fcn\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 durdurmak i\u00e7in Akagera Nehri&#8217;ne y\u00fczer barikatlar (boom) konu\u015fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Ruanda, Tanzanya ve Burundi&#8217;den ge\u00e7en ve Nil&#8217;in en uzak kaynaklar\u0131ndan biri olarak kabul edilen <strong>Akagera Nehri<\/strong>, her g\u00fcn tahminen <strong>14,6 ton su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc<\/strong> ta\u015f\u0131maktad\u0131r. H\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen bu sucul bitkinin Rusumo hidroelektrik santralinin su giri\u015fini k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 ve <strong>g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 5 megawatt<\/strong> elektrik \u00fcretim kayb\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131&#8217;n\u0131n b\u00f6lge genelinde <strong>3.051 megawatt yenilenebilir enerji kapasitesini<\/strong> destekledi\u011fi, 2025 Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 Durum Raporu&#8217;nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>Viktorya G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 Komisyonu (LVBC) \u0130cra Sekreteri Masinde Bwire<\/strong>, Viktorya G\u00f6l\u00fc&#8217;n\u00fcn korunmas\u0131n\u0131n hem \u00e7evresel hem de sosyoekonomik bir zorunluluk oldu\u011funu vurgulayarak milyonlarca insan\u0131n bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, ula\u015f\u0131m, tar\u0131m ve ge\u00e7im kaynaklar\u0131 i\u00e7in bu g\u00f6le ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p><strong>45 milyondan fazla insan\u0131<\/strong> be\u015f \u00fclkede destekleyen Viktorya G\u00f6l\u00fc; g\u0131da g\u00fcvencesi, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, ula\u015f\u0131m ve mavi ekonomide kritik bir rol \u00fcstlenmektedir. Ancak g\u00f6l; kirlilik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, azalan bal\u0131k stoklar\u0131 ve h\u0131zl\u0131 kentle\u015fmeden kaynaklanan artan tehditlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ruanda Su Kaynaklar\u0131 Kurulu (RWB), Do\u011fu Eyaleti&#8217;ndeki yedi g\u00f6lden su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc ve istilac\u0131 su yabani otlar\u0131n\u0131 temizleyebilen \u00f6zel ekipman sat\u0131n almak amac\u0131yla yakla\u015f\u0131k 1,5 milyar RWF hibe sa\u011flamay\u0131 hedefleyen bir plan a\u00e7\u0131klad\u0131. Yerel ad\u0131yla amarebe olarak bilinen su s\u00fcmb\u00fcl\u00fc; su y\u00fczeyini h\u0131zla kaplayarak g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 engellemekte, sucul ya\u015fam i\u00e7in gerekli oksijen seviyelerini d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Bu istilac\u0131 &hellip; <a href=\"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/viktorya-havzasindaki-ruanda-gollerini-korumaya-yonelik-15-milyar-rwflik-plan\/\" class=\"more-link\">Okumaya devam et<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Viktorya Havzas\u0131&#8217;Ndaki Ruanda G\u00f6llerini Korumaya Y\u00f6nelik 1,5 Milyar Rwf&#8217;Lik Plan..&#8221;<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1271,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[393],"tags":[],"class_list":["post-6268","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvancilik"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1271"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6268"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6268\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}