{"id":1338,"date":"2023-03-24T04:30:45","date_gmt":"2023-03-24T04:30:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sutyo.com\/?p=1338"},"modified":"2023-03-24T04:30:45","modified_gmt":"2023-03-24T04:30:45","slug":"samsun-bafra-manda-yetistiriciligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/samsun-bafra-manda-yetistiriciligi\/","title":{"rendered":"Samsun Bafra Manda Yeti\u015ftiricili\u011fi"},"content":{"rendered":"

Samsun Bafra Manda Varl\u0131\u011f\u0131 ve Manda Beslenmesi<\/h1>\n

Genel ad\u0131 Asya mandas\u0131 olarak tabir dilen water buffalodur. Samsun ‘da cam\u0131\u015f olarak da bilinir, T\u00fcrkiye’de Samsun ili Bafra il\u00e7esi ku\u015f cenneti b\u00f6lgesinde sulak alanda bulunan mandalar da cam\u0131z, cam\u0131\u015f, k\u00f6m\u00fc\u015f, dombay adlar\u0131 ile de an\u0131lmaktad\u0131rlar. Manda yavrusuna malak ismi verilir.\u00a0\u00a0\"\"<\/p>\n

Boynuzlugiller familyas\u0131nda bulunan s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n alt familyas\u0131n\u0131n bir \u00fcyesidir. Karadeniz b\u00f6lgesinde ve T\u00fcrkiye de en yayg\u0131n Samsun Mandas\u0131 evcil hayvan olarak tan\u0131n\u0131r. Yabani olarak ya\u015fayan mandalar\u0131n say\u0131lar\u0131 \u00e7ok azalm\u0131\u015ft\u0131r.
\nMezbahalarda, hayvanc\u0131l\u0131k \u00e7iftli\u011finde, veterinerlikte epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaktad\u0131rlar.
\nSamsun Bafra’da var olan farkl\u0131 iklim ko\u015fullar\u0131nda manda \u00e7iftlikleri ve ev bufalolar\u0131 hakk\u0131nda
\n\u0130l Tar\u0131m M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerimiz taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fmalar da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bafra Mandas\u0131n\u0131n incelenmi\u015f v\u00fccudunda enfeksiyon oran\u0131 kesilenlerde s\u0131ras\u0131yla y\u00fczde 25,59, 26,66, 13,7 ve y\u00fczde 10,5 idi
\nmandalar bu hayvan \u00e7iftliklerinde ya\u015fayan insanlar ve veteriner taraf\u0131ndan \u00e7ok sevilmektedirler. Hastanelerindeki toplu t\u00fcketilen manda etleri hastalar\u0131n kolestrol oranlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Evdeki yemeklerde kullan\u0131lan manda etleri daha lezzetli bulunmu\u015ftur. Bu b\u00f6lgelerdeki mandalar t\u00fcm T\u00fcrkiye ‘deki mandalar\u0131n y\u00fczde elliden fazlas\u0131d\u0131r.
\nT\u00fcm s\u00fct mandas\u0131 t\u00fcrlerinde en y\u00fcksek (% 24.0) mevsimsel performanslar\u0131 sonbaharda kaydedildi,
\nbunu ilkbahar (% 20.0), k\u0131\u015f (% 13.0) takip etti, Sa\u011f\u0131m g\u00fcnleri devam ederken en d\u00fc\u015f\u00fck (% 9,0) kay\u0131t s\u0131ras\u0131nda yaz aylar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fcr. Ya\u015fl\u0131 bufalolarda daha y\u00fcksek bir enfeksiyon oran\u0131n\u0131n kaydedildi\u011finden, elde edilen manda s\u00fct\u00fc ve manda tereya\u011f gibi manda s\u00fct\u00fc \u00fcr\u00fcnlerinde daha y\u00fcksek oldu\u011fu fark edildi. Bu nedenle nek adar g\u00fcvenli olursa olsun manda s\u00fct\u00fc ve manda s\u00fct\u00fc \u00fcr\u00fcnleri mutlaka past\u00f6rize edildikten sonra t\u00fcketilmelidir. Samsun Bafra Manda \u00e7iftlikleri buna \u00e7ok \u00f6zen g\u00f6stermektedirler.
\nCinsiyet olarak anlaml\u0131 bir fark g\u00f6stermeyen gen\u00e7ler (2 ya\u015f alt\u0131) olan mandalard\u0131r. Her iki cinsiyetdeki mandalar da do\u011fa ve \u00e7evre ko\u015fullar\u0131ndan e\u015fit derecede etkilenirler.<\/p>\n

Fasciolosis muazzam bir \u015fekilde sorumlu olan mandalar i\u00e7erisinde yayg\u0131n bir parazitozdur.
\nManda karaci\u011ferlerin k\u0131nama a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekonomik kay\u0131plar\u0131, manda s\u00fct\u00fc ve manda etinde \u00fcretim d\u00fc\u015f\u00fc\u015fleri, mandalarda kilo kayb\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fck karkas kalitesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131z \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Fasciolosis
\ndo\u011fal kan k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc ile ani \u00f6l\u00fcm ile karakterizedir. Su mandas\u0131 dedi\u011fimiz t\u00fcrlerde daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmekle birlikte akut vaka g\u00f6steren mandalarda a\u00e7\u0131kl\u0131klar, ishal, sar\u0131l\u0131k ve \u015fi\u015fe \u00e7enesi bask\u0131n
\nkronik vakalarda \u00f6zelliklerdir. Bu hastal\u0131k e\u011fer b\u00f6lgede rastlan\u0131rsa manda varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi kay\u0131plara neden olur. T\u00fcrkiye genelinde manda pop\u00fclasyonu byu hastal\u0131k nedeniyle \u00f6zellikle flukey b\u00f6lgelerde morbidite ve mortalite olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Baz\u0131 Asya \u00fclkelerinde anketler
\nevcil hayvanlar aras\u0131nda bu su mandalar\u0131n daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ac\u0131 \u00e7ekti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.
\nSamsun Bafra ‘da mandalarda g\u00f6r\u00fclebilecek bu enfeksiyonlarla m\u00fccadeleye yard\u0131mc\u0131 olacak \u015fekilde il tar\u0131m m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve manda birli\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fccadele i\u00e7in gerekli bilgi ve d\u00f6k\u00fcmanlar etkili bir \u015fekilde yay\u0131nlan\u0131r.
\nEtkili bir \u015fekilde kullan\u0131lan di\u011fer bir y\u00f6ntem de,Samsun Bafra ‘da bulunan ku\u015f cennetindeki \u00f6zg\u00fcr ortam ve temiz do\u011fa ko\u015fullar\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde \u00e7ok az yay\u0131nlanm\u0131\u015f bilgi vard\u0131r.
\nKesilen bufalolar aras\u0131nda en y\u00fcksek genel prevalans
\nsonbahar (% 47.26), ilkbahar (% 29.1) ve k\u0131\u015f aylar\u0131nda kaydedildi
\n(% 20.8). Yaz aylar\u0131nda en d\u00fc\u015f\u00fck prevalans (% 18,1) kaydedildi.
\nHayvanc\u0131l\u0131k \u00e7iftliklerinde en y\u00fcksek genel prevalans (% 41.03) kaydedildi
\nsonbahar aylar\u0131nda, ard\u0131ndan ilkbahar (% 31.98) ve k\u0131\u015f (% 22.5),
\nEn d\u00fc\u015f\u00fck prevalans yaz aylar\u0131nda (% 18.85) idi. Veteriner hastanelerinde bir
\nFasciola enfeksiyonunun zirvesi sonbaharda bir enfeksiyon ile kaydedildi
\n% 23,47, ilkbaharda% 19,7 ve k\u0131\u015f\u0131n% 11,5 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.
\nYaz aylar\u0131nda en d\u00fc\u015f\u00fck prevalans (% 8,2) kaydedildi. Evde
\nbufalolar, ilkbahar ve sonbaharda, iki mevsimsel tepe kaydedildi,
\nEnfeksiyon oran\u0131 s\u0131ras\u0131yla% 15 ve% 15’tir. En d\u00fc\u015f\u00fck oran (% 5.56)
\nFasciolosisin mevsimsel prevalans\u0131
\n\u0130lkbahar Yaz Sonbahar K\u0131\u015f Genel olarak Samsun Bafra ‘da kullan\u0131lan manda eti ve manda s\u00fct\u00fc miktarlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da listelenmi\u015ftir.
\nToplam% 19,96% 9,22% 24,24% 12,71
\nTablo 2. Mandalarda s\u00fct \u00fcretiminin mevsimsel prevalans\u0131 (%)
\n2 y\u0131ldan az 2 y\u0131ldan fazla olarak iki b\u00f6l\u00fcmde incelenmi\u015ftir. \u0130lk 2 y\u0131l Samsun Bafra Mandalar\u0131nda herhangi bir \u00fcretim s\u00f6zkonusu de\u011fildir.
\nKesilen Manda Say\u0131s\u0131 262\/1317
\n19.89 435\/1400
\n31.07
\nSadece Manda Yeti\u015ftiren Hayvan \u00e7iftli\u011fi 284\/1102
\n25,77 166\/618 26.86
\nManda \u00e7iftli\u011fini mesken tutmu\u015f ki\u015fi say\u0131s\u0131
\n313\/3863 8.10 570\/4920\u00a011.58
\nManda \u00fcretiminde g\u00f6rev alan Veterinerler ve klinik \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131
\n453\/5263 8.60 748\/3458 21.63<\/p>\n

\"\"
\nManda \u00dcretimi Genel% 11,36% 18,45
\nTablo 3. Manda larda ya\u015f bilge ve s\u00fct \u00fcretim prevalans\u0131 (%)
\nVeteriner. ar\u015fivlerinden s\u00fct miktarlar\u0131 72 (4), 221-228, 2002 225
\nDi\u011fer b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan \u00fcretimi rakamlar\u0131 makb\u00fcl ve di\u011ferleri:
\nFarkl\u0131 y\u00f6netim alt\u0131ndaki mandalardaki s\u00fct ve et \u00fcretim epidemiyolojisi ko\u015fullar\u0131
\nTablo 1. Renok\u00fclt\u00fcr taraf\u0131ndan incelenen myomorphus memelilerinin \u00f6zellikleri ve
\nyakalama alan\u0131na g\u00f6re mikroskobik agl\u00fctinasyona kar\u015f\u0131l\u0131k gelen sonu\u00e7lar
\nyaz aylar\u0131nda kay\u0131t alt\u0131na al\u0131narak g\u00fcncellenmi\u015ftir.
\nBu nedenle, genel en y\u00fcksek insidans\u0131 mandalarda y\u0131l sonbahar (% 24.24), ard\u0131ndan bahar aylar\u0131nda kaydedildi (% 19.96) ve k\u0131\u015f (% 12.7), en d\u00fc\u015f\u00fck (% 9.22) prevalans
\nYaz aylar\u0131nda kaydedilen s\u00fct verimleri Samsun Bafra mandalar\u0131 i\u00e7in ortalama de\u011ferlerin \u00fczerine \u00e7\u0131kamam\u0131\u015ft\u0131r.
\nMalak verimi ve yeni ku\u015faklar\u0131n olu\u015fumu eri\u015fkinlerde daha s\u0131k kaydedilmi\u015ftir.
\nMandalar (% 18.45) 2 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck gen\u00e7lere g\u00f6re (% 11.36)
\n(Tablo 3). Erkek ve di\u015fi mandalarda hastal\u0131k paterninin analizi
\nanlaml\u0131 bir fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan veriler olmu\u015ftur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde binlerce Samsun Bafra Mandas\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k \u00e7iftliklerinda ba\u015far\u0131yla yeti\u015ftirilmekte ve bu b\u00f6lgeyi mesken tutan veterinerler ve hayvan hastaneleri g\u00f6revlerini yapmaktad\u0131r.
\nErkek Manda 454\/1717
\n26.44 317\/109928.84
\n343\/38888.93 717\/559812.8
\nDi\u015fi Manda 238\/987 24.1133\/626
\n21.22 540\/4944 10.92 484\/3123 15,49
\nAyr\u0131ca, a\u00e7\u0131k havada yeti\u015fen hayvanlarda ve mandalarda do\u011fum oran\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu fark edildi. Manda \u00e7iftlikleri (% 26,16) ve bunu mezbahaya kesim i\u00e7in g\u00f6nderdikleri mandalar\u0131 (% 25,59) ve veteriner hastaneleri (% 13,77) taraf\u0131ndan kesime y\u00f6nlendiriln en d\u00fc\u015f\u00fck (% 10,05) ya\u011f ve karkas oranlar\u0131 olarak ev mandalar\u0131nda kaydedildi.
\nAyr\u0131ca en y\u00fcksek ya\u011f ve kas oran\u0131n Bafra mandas\u0131nda kaydedildi\u011fi bildirildi.
\nMeteorolojik fakt\u00f6rlerle ilgili yayg\u0131nl\u0131k bu konuda \u00e7ok etkili olmaktad\u0131r. Bafra ku\u015f cenneti civar\u0131nda yeterli ye\u015fil ot buldu\u011fu s\u00fcrece meteorolojik ko\u015fullar Samsun Bafra Manda yeti\u015ftirici\u011fi i\u00e7in uygun olacakt\u0131r.
\nOcak ay\u0131na ait b\u00f6lgelerinin verileri bile Aral\u0131k ay\u0131 gibi mandalar\u0131n yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in uygun kaydedildi. Mandalardaki hastal\u0131k prevalans\u0131n\u0131n minimum s\u0131cakl\u0131\u011fa pozitif korelasyonu,
\nsabah ve ak\u015fam nem ve ya\u011f\u0131\u015f kaydedildi. istatistiksel olarak saptanarak b\u00f6lgenin en kaliteli manda s\u00fct\u00fc ve manda eti \u00fcretim merkezi oldu\u011fu tescillendi. Analiz, hastal\u0131k aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ili\u015fki (P <0.01) oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Samsun Bafra b\u00f6lgesinde manda yeti\u015ftiricili\u011fi yayg\u0131nl\u0131k ve \u00f6nem olarak ge\u00e7im kollar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. B\u00f6lgedeki hastal\u0131k prevalans\u0131 ve di\u011fer korelasyon
\nmeteorolojik fakt\u00f6rler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemsizdir. Manda s\u00fct\u00fc, manda yo\u011furdu, manda tereya\u011f, manda kremas\u0131, bafra manda s\u00fct\u00fc bu b\u00f6lgenin en \u00f6nemli yerel ve y\u00f6resel \u00fcr\u00fcnleridir.
\nManda tereya\u011f \u00f6zel olarak ya\u011fl\u0131 manda s\u00fct\u00fcnden elde edilir. Samsun manda tereya\u011f ayrandan elde edilen tereya\u011flar gibi de\u011fildir. Is\u0131t\u0131l\u0131p so\u011futulan manda s\u00fct\u00fcnden elde edilen manda tereya\u011f\u0131d\u0131r. Bafra manda s\u00fct\u00fc \u00fcretimi bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye ‘de \u00f6nlerde gelir.<\/p>\n

Samsun Bafra manda yeti\u015ftiricili\u011fi geli\u015fmesi sonucunda bafra manda \u00e7iftlikleri \u00fclke genelinde \u00e7ok bilinir olmu\u015ftur. Samsun manda say\u0131s\u0131 olarak de manda s\u00fct\u00fc \u00fcretimi olarak da ileri seviyelerde teknolojiye ve kapasiteye sahiptir . Manda tereya\u011f \u00fcretimi \u00f6zellikle K\u00f6seli k\u00f6y\u00fcnde \u00e7iftlikte m\u00fckemmel yap\u0131lmaktad\u0131r. Sultanbeyli manda \u00e7iftliklerinde de manda s\u00fct\u00fc manda yo\u011furt olarak de\u011ferlendirilmekte, manda krema \u00fcretilerek manda kaymakl\u0131 lokum imal edilmektedir. Manda kaymak \u00fcretimi Bafra b\u00f6lgesinin olmazsa olmaz\u0131d\u0131r. G\u00fcnl\u00fck manda s\u00fct\u00fc Samsun ‘a g\u00fcnl\u00fck taze olarak servis edilebilmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Samsun Bafra Manda Varl\u0131\u011f\u0131 ve Manda Beslenmesi Genel ad\u0131 Asya mandas\u0131 olarak tabir dilen water buffalodur. Samsun ‘da cam\u0131\u015f olarak da bilinir, T\u00fcrkiye’de Samsun ili Bafra il\u00e7esi ku\u015f cenneti b\u00f6lgesinde sulak alanda bulunan mandalar da cam\u0131z, cam\u0131\u015f, k\u00f6m\u00fc\u015f, dombay adlar\u0131 ile de an\u0131lmaktad\u0131rlar. Manda yavrusuna malak ismi verilir.\u00a0\u00a0 Boynuzlugiller familyas\u0131nda bulunan s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n alt familyas\u0131n\u0131n bir … Okumaya devam et “Samsun Bafra Manda Yeti\u015ftiricili\u011fi”<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[252,314,19,241,313,73,260,249,268,251],"class_list":["post-1338","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sut-hakkinda","tag-bafra-manda","tag-gunluk-manda-sutu","tag-koy-tereyag","tag-manda-kaymak","tag-manda-krema","tag-manda-sutu","tag-manda-tereyag","tag-manda-yogurt","tag-samsun-bafra-manda","tag-samsun-manda"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1341,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1338\/revisions\/1341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}