\u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131 nedir? Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ortaya \u00e7\u0131kan \u015farbon vakas\u0131 nedeniyle \u00e7o\u011fu vatanda\u015flarda tedirginlik devam ediyor.
\nKurban Bayram\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde \u015farbon vakalar\u0131na rastlanmas\u0131 vatanda\u015flar\u0131n tedirgin olmas\u0131na neden oldu. Aral\u0131klarla g\u00fcndeme gelen ve \u00f6nlem al\u0131nmamas\u0131 durumunda \u00f6l\u00fcmlerle dahi sonu\u00e7lanabilen \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131, akci\u011fer, deri ve sindirim sistemi \u015farbonu olmak \u00fczere 3 tipte kendisini g\u00f6sterebiliyor. Peki, \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131 nedir? \u015earbon nas\u0131l bula\u015f\u0131r?<\/p>\n
\u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkeni Bacillus anthracis\u2019dir. Bu hastal\u0131k esas olarak ot yiyen hayvanlar\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve insanlara hasta veya \u00f6len hayvanlardan bula\u015f\u0131r. Robert Koch (1876) hastal\u0131\u011f\u0131n etkenini bulmu\u015f ve Pasteur(1881) ise bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 ilk bakteriyel a\u015f\u0131y\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlarda ve hayvanlarda bilinen en eski hastal\u0131klardan biri olmas\u0131na kar\u015f\u0131n\ufffd\u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131 hala g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n
Hastal\u0131k Kayna\u011f\u0131 ve Bula\u015fma Yollar\u0131<\/p>\n
Hastal\u0131k insanlara hasta hayvanlardan direk yolla veya indirek yolla bula\u015f\u0131r. Bula\u015fma kaynaklar\u0131na g\u00f6re hastal\u0131k; 1. end\u00fcstriyel, 2 tar\u0131msal ve 3. laboratuvar kaynakl\u0131 olabilir. End\u00fcstriyel k\u00f6kenli \u015farbon, B.antracis sporlar ile kontamine hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin; ke\u00e7i k\u0131l\u0131, y\u00fcn deri, post ve kemik gibi, sanayide i\u015flenmesi esnas\u0131nda olu\u015fur. Sporlar\u0131n deriye bula\u015fmas\u0131 ile deri \u015farbonu veya sporlar\u0131n solunmas\u0131 ile akci\u011fer \u015farbonu olu\u015fur. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden bildirilen \u015farbon olgular\u0131, genellikle hastal\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu \u00fclkelerden ithal edilen hayvansal \u00fcr\u00fcnlerden kaynaklanmaktayd\u0131. Hayvansal \u00fcr\u00fcnlere uygulanan dekontaminasyon i\u015flemleri ile hastal\u0131k riski olduk\u00e7a azalt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde end\u00fcstriyel orijinli \u015farbon olgusu, ancak deri sanayinde zaman zaman g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Tar\u0131msal k\u00f6kenli \u015farbon, \u00f6len hastal\u0131kl\u0131 hayvanlar\u0131n kesilmesi, derisinin y\u00fcz\u00fclmesi, etinin k\u0131y\u0131lmas\u0131 sonucu; direk temasla deri \u015farbonu veya etlerin yenilmesi ile sindirim sistemi \u015farbonu geli\u015fir. \u00dclkemizde g\u00f6r\u00fclen \u015farbon olgular\u0131 genellikle tar\u0131msal k\u00f6kenlidir. Hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fanlar, kasap ve veteriner hekimler \u015farbon y\u00f6n\u00fcnden risk gruplar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131rlar.<\/p>\n
\u0130nfeksiyon sineklerle de mekanik olarak bula\u015fabilir. Zimbabwe\u2019de 1979-1980 y\u0131llar\u0131nda \u00e7\u0131kan b\u00fcy\u00fck epidemide ah\u0131r ve at sineklerinin de b\u00fcy\u00fck rol
\noynad\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir . \u0130nsandan insana bula\u015f \u00e7ok nadirdir. \u0130nfekte yara ve ak\u0131nt\u0131 ile direk ve indirek temas sonucu infeksiyonun bula\u015fma riski vard\u0131r.
\nLaboratuvarlarda bula\u015f nadirdir. Dikkatsizlik sonucu infeksiyon geli\u015febilir. Olduk\u00e7a tehlikelidir.<\/p>\n
Bu hastal\u0131k her ya\u015f ve cinste g\u00f6r\u00fclebilir. Tar\u0131m kesiminde \u00e7al\u0131\u015fan orta ya\u015f grubu bu infeksiyona daha s\u0131k yakalanmaktad\u0131r. \u015earbon, bu hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkelerde her mevsimde g\u00f6r\u00fclebilir. \u00dclkemizde, yaz ve sonbaharda hasta say\u0131s\u0131 artmaktad\u0131r.<\/p>\n
TAR\u0130HTEK\u0130 \u015eARBON VAKALARI<\/p>\n
Nisan 1979\u2019da, Sverdlovsk (Rusya) \u015fehrinde \u00e7\u0131kan 64 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc ile sonu\u00e7lanan, 96 ki\u015fiyi kapsayan \u015farbon salg\u0131n\u0131n\u0131n, biyolojik silah etkeni olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir laboratuvarda kaza sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Bu tahmin Ruslar taraf\u0131ndan do\u011frulanmam\u0131\u015ft\u0131r .<\/p>\n
En son \u015farbon pani\u011fi Amerika\u2019da ya\u015fanmaktad\u0131r. Florida\u2019da 5 Ekim 2001 tarihinde akci\u011fer \u015farbonundan bir \u00f6l\u00fcm bildirildi. \u00c7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131n\u0131n burnundan \u015farbon bakterisi izole edildi. Bu iki vaka Boca Raton\u2019da lokal bir gazete ofisinde \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerdi. On alt\u0131 Ekim 2001 tarihine kadar Florida\u2019da iki \u015farbon vakas\u0131 ve bir ekspojur bildirildi. New York\u2019ta ise iki \u015farbon vakas\u0131 ve \u00fc\u00e7 ekspojur bildirildi. Yirminci y\u00fcz y\u0131lda Amerika\u2019da toplam 18 akci\u011fer veya inhalasyon \u015farbonu bildirilmi\u015f. En son vakan\u0131nda 25 y\u0131l \u00f6nce g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtilmektedir. Amerika\u2019da panik devam etmektedir. Bu olay\u0131n biyoter\u00f6rizm oldu\u011fu konusunda genel bir fikir birli\u011fi vard\u0131r. \u0130nfeksiyon kayna\u011f\u0131 ve nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgiler hen\u00fcz a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u015eARBON HASTALI\u011eI<\/p>\n
\u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131, son g\u00fcnlerde medya ve sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan kas\u0131tl\u0131 veya bilgisizce yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar nedeni ile halk\u0131m\u0131z\u0131 endi\u015feye sevk eden bir konu olmu\u015ftur.<\/p>\n
\u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131 yeni \u00e7\u0131kan bir hastal\u0131k de\u011fildir. \u00dclkemizde her zaman g\u00f6r\u00fclen bir hayvan hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.1960-1970 li y\u0131llarda y\u0131lda 10.000 \u00fczerinde \u015farbon vakas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken son y\u0131llarda bu rakam 100-150 vakaya kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u015earbon Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkemizde g\u00f6r\u00fclen t\u00fcr\u00fc deri tipi \u015farbon mikrobudur. Topraktan hayvana hayvan\u0131n etinden de direkt temas eden insana bula\u015fabilir. \u0130nsandan insana bula\u015fmaz. Ancak zay\u0131f olan bu mikrop etin pi\u015firilmesi ile \u00f6l\u00fcr. \u00c7i\u011f et yenirse veya et ile direkt el temas\u0131 olursa bula\u015fabilir. \u015earbon tedavisi kolayd\u0131r. Antibiyotik tedavisi ile kolayca hastal\u0131k yok olur.<\/p>\n
\u015earbon mikrobunun s\u00fcte ge\u00e7me ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u015earbon hastas\u0131 bir inek zaten s\u00fct de vermez ve sa\u011f\u0131lmaz. \u00dcstelik s\u00fct\u00fcn kaynat\u0131lmas\u0131 ile t\u00fcm mikroplar \u00f6l\u00fcr. Bilimsel olarak 85 \u00b0C ve \u00fczerindeki s\u0131cakl\u0131kta bilinen mikroplar\u0131n % 99 u \u00f6l\u00fcr. S\u00fct\u00fcn kaynama esnas\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 95-100 \u00b0C ye kadar ula\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca yo\u011furdun asidik ortam\u0131 hi\u00e7bir bakteri bar\u0131nmas\u0131na izin vermez. Bu nedenle kaynatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece her \u00e7i\u011f s\u00fct\u00fc sat\u0131n al\u0131p rahatl\u0131kla t\u00fcketebilirsiniz.<\/p>\n
\u00c7o\u011funlukla \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fclen \u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu kadar g\u00fcndem olmas\u0131n\u0131n ilk nedeni \u00e7ok yo\u011fun bir n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul\u2019a yak\u0131n bir b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclmesidir. Silivri\u2019de \u00e7\u0131kan 1 adet hayvanda tespit edilen \u015farbon vakas\u0131 ve bu hayvanla temas eden 6 ki\u015finin tedavi alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, kas\u0131tl\u0131 sosyal medya haberleri ile abart\u0131larak halk\u0131n panik olmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca yetkililerin yeterli ve ikna edici a\u00e7\u0131klama yapmamalar\u0131 da di\u011fer bir nedendir.<\/p>\n
Hatta bu durumu f\u0131rsata \u00e7evirmek isteyen ahlak yoksunu,f\u0131rsat\u00e7\u0131 \u015fah\u0131s ve firmalar rakiplerine iftiralar atarak haks\u0131z kazan\u00e7 elde etme veya zarar verme \u00e7abas\u0131na girmi\u015flerdir.<\/p>\n
Samsun S\u00fct \u00c7iftli\u011fi olarak Hastal\u0131klardan Ari ve Avrupa Standartlar\u0131nda \u00fcretim yapan bir \u00e7iftlik olmam\u0131z nedeni ile hayvanlar\u0131m\u0131zda hayvan hastal\u0131\u011f\u0131 olma imkan\u0131 yoktur. \u00c7iftli\u011fimize 2 y\u0131ld\u0131r tek bir hayvan dahi d\u0131\u015fardan girmedi\u011fi i\u00e7in d\u0131\u015fardan bula\u015fma ihtimali de yoktur. Buna ra\u011fmen m\u00fc\u015fterilerimizin daha emin olarak s\u00fct\u00fcm\u00fcz\u00fc alabilmeleri i\u00e7in 21.09.2018 tarihinde \u00c7iftli\u011fimizin bulundu\u011fu Samsun Bafra il\u00e7esindeki \u00e7iftli\u011fimizde \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitini istedik. Yap\u0131lan inceleme ve analiz sonucu \u00e7iftli\u011fimizde herhangi bir \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131 olan hayvan tespit edilmemi\u015f ve bu nedenle a\u015fa\u011f\u0131daki belge resmi makamlarca taraf\u0131m\u0131za verilmi\u015ftir.
\n\u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131 nedir? Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ortaya \u00e7\u0131kan \u015farbon vakas\u0131 nedeniyle \u00e7o\u011fu vatanda\u015flarda tedirginlik devam ediyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SamsunBafra \u00a0\u00c7iftliklerde \u015earbon Hastal\u0131\u011f\u0131 \u015earbon hastal\u0131\u011f\u0131 nedir? Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ortaya \u00e7\u0131kan \u015farbon vakas\u0131 nedeniyle \u00e7o\u011fu vatanda\u015flarda tedirginlik devam ediyor. Kurban Bayram\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde \u015farbon vakalar\u0131na rastlanmas\u0131 vatanda\u015flar\u0131n tedirgin olmas\u0131na neden oldu. Aral\u0131klarla g\u00fcndeme gelen ve \u00f6nlem al\u0131nmamas\u0131 durumunda \u00f6l\u00fcmlerle dahi sonu\u00e7lanabilen \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131, akci\u011fer, deri ve sindirim sistemi \u015farbonu olmak \u00fczere 3 tipte … Okumaya devam et “Samsun \u00c7iftliklerde \u015earbon Hastal\u0131\u011f\u0131”<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[43,47,172,126,267,54],"class_list":["post-1175","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sut-firmalari","tag-bafra","tag-inek","tag-manda","tag-samsun","tag-sarbon","tag-sut-urunleri"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1175"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1176,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions\/1176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sutyo.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}