Panama Kanalı İdaresi tarafından yapılan açıklamalarda, Panama Kanalı’nda uzun vadeli transit geçiş planlamasına yönelik önemli bir güncelleme hayata geçirilmiştir. Bu çerçevede, LoTSA 2.5 (Uzun Vadeli Slot Tahsis Programı) uygulamasının başlatıldığı duyurulmuştur.
Atlantik ve Pasifik Okyanuslarını birbirine bağlayan ve 82 kilometre uzunluğunda olan Panama Kanalı, dünyadaki tek tatlı su kanalı olma özelliğini taşımakta olup, 170 ülkede yer alan 1.920 limanı kapsayan 180 deniz ticaret hattını birbirine bağlamaktadır. 2025 yılı itibarıyla kanaldan toplam 13.404 gemi geçişi gerçekleşmiştir. Kanalın en büyük kullanıcısı, yüklerin yaklaşık %70’inin bu ülkeye gitmesi veya bu ülkeden gelmesi nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri olup, bu ülkeyi Çin ve Japonya takip etmektedir. Söz konusu yeni program, dünya ticaretinin yaklaşık %3 ila %6’sının geçtiği Panama Kanalı’nın kullanıcılarına daha yüksek düzeyde öngörülebilirlik, esneklik ve operasyonel verimlilik sağlamayı amaçlamaktadır. Program ile birlikte, deniz taşımacılığı hatlarıyla etkileşimin dönüştürülmesi ve küresel piyasa dinamiklerine daha uyumlu bir planlama yapısının oluşturulması hedeflenmektedir.
LoTSA 2.5, mevcut LoTSA 2.0 programının genel yapısını korumakla birlikte, operasyonel süreçlerde önemli iyileştirmeler içermektedir. Bu kapsamda;
-
Slotların paket türü ve geçiş yönüne göre stratejik olarak yeniden dağıtılması,
-
Paket bazında sıralı ihale (kapalı teklif) süreçlerinin uygulanması,
-
Kullanıcılara daha esnek planlama imkânı sunulması öngörülmektedir.
Program çerçevesinde ayrıca, Fix, Flex ve Flex+ olarak adlandırılan segmentlere ayrılmış yeni hizmet paketleri oluşturulmuştur. Bu paketler, farklı kullanıcı ihtiyaçlarına göre tasarlanmış olup; sözleşme türüne bağlı olarak tarih değişikliği, slot erteleme ve geçiş yönü değişikliği gibi çeşitli esneklikler sağlamaktadır.
Yeni sistemin desteklenmesi amacıyla, Panama Kanalı İdaresi bünyesinde özel bir müşteri hizmetleri ekibi kurulmuş olup, kullanıcıların programa uyum sürecinde teknik ve operasyonel destek alması sağlanacaktır.
Öte yandan, LoTSA 2.5 kapsamında gerçekleştirilecek kapalı teklif usulü ihale sürecinin 28 Nisan 2026 tarihinde yapılacağı, programın 16 Mayıs 2026 tarihinde uygulamaya alınacağı açıklanmıştır. Bu çerçevede tahsis edilecek transit geçiş slotları, 5 Temmuz 2026 ile 2 Ocak 2027 tarihleri arasındaki dönemi kapsayacaktır.
