ABD yönetimi, Nisan 2025’te Ekvator menşeli ürünler için %10 olarak açıkladığı taban gümrük vergisini 7 Ağustos 2025 itibarıyla %15’e yükseltmişti. Bu artışın ardından Başkan Noboa yönetimi, tarifelerin düşürülmesi için ABD ile yoğun diplomasi yürütmüştür. Bu temasların sonucu olarak, 13 Kasım 2025’te Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, ABD ve Ekvator’un karşılıklı pazar erişimini artıracak ve ekonomik–güvenlik işbirliğini güçlendirecek Karşılıklı Ticaret Anlaşması Çerçevesi üzerinde mutabakata vardığı duyurulmuştur. Söz konusu Anlaşma’nın; tarifeler, tarife dışı engeller, dijital ticaret, çevre, işgücü, hizmetler ve ulusal güvenlik gibi geniş bir düzenleme alanını kapsaması beklenmektedir. ABD, Ekvator’un piyasa reformu ve karşılıklılık yönündeki taahhütleri doğrultusunda belirli ürünlerde uygulanan tarifeleri kaldıracağını açıklamıştır.
Açıklamada, Ekvator’un, ABD için kritik öneme sahip makine, sağlık ürünleri, bilgi ve iletişim teknolojisi ürünleri, kimyasallar, motorlu araçlar ve bazı tarım ürünlerinde uygulanan tarifeleri azaltmayı veya tamamen kaldırmayı taahhüt ettiği ifade edilmektedir. Ayrıca Ekvator, belirli tarım ürünlerinde ABD’ye tarife kotası uygulayacaktır. ABD ise kendi topraklarında yeterli miktarda yetiştirilemeyen, çıkarılamayan veya doğal olarak üretilemeyen belirli Ekvator menşeli ürünlerde uygulanan karşılıklılık esaslı tarifeleri kaldırmayı taahhüt etmektedir.
Tarife dışı engellere yönelik olarak ise taraflar, ticareti etkileyen Ekvator kaynaklı tarife dışı engellerin azaltılması için birlikte çalışacaktır. Bu kapsamda Ekvator, gıda ve tarım ürünleri için ithalat lisanslama ve tesis kayıt sistemlerini reforme ederek daha öngörülebilir ve şeffaf hale getirmeyi ayrıca peynir veya et gibi belirli ürün terimlerinin kullanımını gerekçe göstererek pazar erişimini kısıtlamamayı taahhüt etmektedir. Ticaretin kolaylaştırılması çerçevesinde Ekvator, ön sevkiyat inceleme zorunluluklarını kaldıracak, Tek Pencere Sistemi için acil durum planları hazırlayacak ve Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatör programını üç ay içinde ekspres kargo şirketlerini kapsayacak şekilde genişletecektir.
Kısa vadede, %15’lik tarifelerin kaldırılması halinde Ekvator’un ABD’ye özellikle taze gıda ve tarım ürünleri ihracatında hızlı bir artış beklenmektedir. ABD’den makine, araç ve çeşitli sanayi ürünlerinin ithalatında maliyetlerin düşmesi, buna karşılık Ekvator’un gümrük ve liman altyapısında daha fazla teknik uyum ihtiyacı doğması muhtemeldir. Orta vadede anlaşmanın lojistik, teknoloji, savunma, denizcilik ve tarım işleme sektörlerine yönelik Ekvatordaki ABD yatırımlarını artıracağı, dijital ticaret alanında yeni düzenlemeleri zorunlu kılacağı öngörülmektedir. Öte yandan ABD menşeli ürünlerin Ekvator pazarındaki rekabet baskısı, tarımda SPS uyumu için ek kapasite gereksinimi ve her iki ülkede siyasi süreçlerin anlaşmanın onay aşamalarını etkileyebilme ihtimali temek riskler olarak olduğu değerlendirilmektedir.
Mutabakata varılmış olan bu çerçeve nihai bir anlaşma niteliğinde değildir, teknik ürün listeleri, kapsam ve tarife indirimi takvimi üzerindeki müzakereler halen devam etmektedir. Taraflar anlaşmayı tamamlamayı, imzaya hazır hâle getirmeyi ve ardından her iki ülkenin iç hukuk süreçlerini tamamlayarak yürürlüğe sokmayı hedeflemektedir. Bu süreçte, ABD ve Ekvator arasında yoğun teknik temasların devam etmesi beklenmektedir.
