Panama Kanalı İdaresi, Neopanamax gemilerine yönelik Transit Rezervasyon Sistemi’nde (Booking) geçici nitelikte bir dizi değişiklik yapıldığını duyurmuştur.
Söz konusu düzenlemenin; müşterilere daha fazla ticari esneklik sağlanması, mevcut kapasitenin farklı pazar segmentleri arasında daha etkin şekilde tahsis edilmesinin optimize edilmesi ve havza genelindeki su kaynaklarının daha verimli yönetiminin teşvik edilmesi amacıyla gerçekleştirildiği belirtilmiştir.
Yeni düzenlemeler 30 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek ve 13 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak rezervasyonları kapsayacaktır. Düzenlemeye ilişkin ayrıntılar A-3x-2026 sayılı Denizcilik Duyurusu’nda (Shipping Notice) yer almaktadır.
Düzenlemenin başlıca hükümleri kapsamında, Neopanamax gemilerinin müşterileri, önceki kısıtlamalar geçici olarak askıya alınarak, aynı tarih veya birbirini takip eden günler için birden fazla rezervasyon slotu talep edebilecektir.
Bu kategori kapsamında Panama Kanalı’nda haftalık toplam 63 rezervasyon slotu sunulacak olup, söz konusu rakama Uzun Vadeli Slot Tahsisatı (LoTSA – Long-Term Slot Allocation) ve NetZero programları kapsamında tahsis edilen slotlar da dahildir.
Bunun yanı sıra, gemi değişimi veya ikamesine, ittifaklar veya gemi paylaşım anlaşmaları kapsamında gerçekleştirilen değişiklikler de dahil olmak üzere, izin verilmeye devam edilecektir. Ancak bu tür değişikliklerde, ikame edilen geminin Transit TEU Allowance (TTA) kapasitesinin mevcut gemiye eşit veya daha yüksek olması ve müşteri başına izin verilen operasyonel limitlere uyulması gerekecektir.
Revize edilen sistem kapsamında, denizcilik sektörünün farklı segmentlerinin kapasiteye dengeli erişimini güvence altına almak amacıyla başlangıç niteliğinde bir slot dağılımı oluşturulmuştur:
-
Tam Konteyner Yükü (FCL) Gemileri: TTA kapasitesine göre dağıtılmak üzere günlük en az 5 rezervasyon slotu.
-
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) ve Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG): Her bir segment için günlük en az 3 slot.
-
Otomobil Taşıyıcıları/RoRo, Dökme Yük Gemileri ve diğer gemiler: Haftalık en az 3 slot.
Panama Kanalı İdaresi, söz konusu rakamların başlangıç niteliğinde bir tahsisatı ifade ettiğini ve azami bir sınır teşkil etmediğini vurgulamıştır. Buna göre, herhangi bir segmentin kendisine tahsis edilen kotayı kullanmaması halinde, kullanılmayan kapasite, slotların atıl kalmasının önlenmesi amacıyla diğer uygun sektörlere yeniden tahsis edilecektir.
Müşteri başına belirlenen azami slot limitleri, yalnızca aynı segmentte faaliyet gösteren diğer oyunculardan kaynaklanan bir rekabetin bulunmaması halinde aşılabilecektir.
Ayrıca, günlük ihaleler sonucunda tahsis edilen slotlar söz konusu limitlere tabi olmayacak ve Rezervasyon Dönemi 3’ün (Reservation Period 3) başlangıcında mevcut olan kapasite esas alınarak kullanıma sunulacaktır.
Son olarak, havzada devam eden su açığı dikkate alınarak Panama Kanalı İdaresi, Transit Rezervasyon Sistemi üzerinden geçişlerin önceden planlanmasının önemini yinelemiştir. İdare ayrıca, onaylanmış bir rezervasyonun belirli bir geçiş tarihini garanti eden ve operasyonel gecikmelerin önlenmesini sağlayan tek mekanizma olduğunu hatırlatmıştır.
Yeni düzenlemeler 30 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olup, 13 Eylül 2026 ve sonrasındaki rezervasyon tarihleri için uygulanacaktır.