Afrika Kalkınma Bankası (BAD), Kamerun’da iki yıl içinde doğrudan yabancı yatırımlarda (DYY) yükselişin yaşanmasını bekliyor. 2026 Kamerun Ülke Raporu’na göre DYY büyümelerinin 2026’da 595,0 milyar CFA frangına, 2027’de ise 634,9 milyar CFA frangına ulaşması bekleniyor. Böylece iki yıl boyunca toplam girişlerin 1.229,9 milyar CFA frangını aşacağı tahmin ediliyor.
Bu artış, 2025 yılında gözlemlenen kurtuluşun devamı niteliğindedir. DYY oluşumları 2025 yılında 587,4 milyar CFA frangı olarak gerçekleşirken, bu rakam 2024’te 502,8 milyar, 2023’te 547,1 milyar, 2022’de 560,3 milyar, 2021’de 503,6 milyar, 2020’de 234,9 milyar ve 2019’da 534,6 milyar CFA frangı seviyesiydi. 2025’teki seviyede, incelenen dönemdeki en yüksek değerlerde, 2020 yılı Kovid-19 salgınına bağlı sağlık krizinin bozulmasında olumsuz yıllanmaya devam ediyor.
Bununla birlikte, parasal değer açısından yaşanan artış henüz DYY’nin pandemi öncesindeki ağırlığına geri döndüğü anlamına gelmiyor. Yabancı yatırımlar 2019’da GSYH’nin %2,3’ünü oluştururken, 2020’de %1’e geriledi. Daha sonra 2021’de GSYH’nin %2’sine, 2022’de ise %2,1’ine yükselen bu oran, 2023’te %1,8’e, 2024’te %1,6’ya ve 2025’te %1,7’ye geriledi.
Önümüzdeki iki yıl için KÖTÜ, daha belirgin bir toparlanma öngörülüyor. DYY’nin 2026’da GSYH’nin %3,8’ini, 2027’de ise %2,7’sini oluşturabileceği tahmin ediliyor. Bununla birlikte bu gelişme, iş dünyasının değişebildiğine ve beklediğinin reformların hayata bağlı kalmasına devam ediyor.
DYY’nin birkaç katı yoğunlaşmış durumda
Son yıllardaki büyüme artışına rağmen, doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişleri mevcut sınırlı sayıdaki yoğunlaştırılmış durumda. Afrika Kalkınma Bankası (BAD), yatırımların sektörel bölgede sorunlu olmaya devam ettiğini ve yatırımların ağırlıklı olarak petrol, madencilik ve altyapı sektörlerine yöneldiğini, bunun da oluşturulduğu kabul edilen birçok faaliyetin aleyhine olduğunu belirtiyor.
Rapora göre Kamerun’daki DYY oluşumlarının sektörel sorunları sorunlu olmaya devam ediyor; zira bu kaynaklar büyük ölçüde petrol, madencilik ve altyapı sektörlerine yönelirken, (i) imalat sanayisi, (ii) modern tarım, (iii) sağlık hizmetleri ve (iv) yapay zekâ başlangıçta olmak üzere gelişmekte olan teknolojiler gibi yeniden inşa edilen sektörler geri planı kalıyor. BAD’a göre yatırımlara yönelik bir yönlendirme yasasının bulunmaması da DYY’nin sektörel çeşitlendirilmesinin ilerlemesini önemli engellerden biri.
Bununla birlikte, 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin beklentiler, bu sermayenin bir bölümünün farklı sektörlere yönelmesini sağlayabilir. Kamerunlu kurumsal, iş ortamının değişebilenne yönelik reformların sürdürülmesiyle sürdürülmesiyle, DYY oluşumlarının pandemi öncesindeki seviyelere daha yakın seviyelere geri dönüşümü bekleniyor.
Beklenen artıştan özellikle enerji ve doğal kaynaklar sektörlerinin faydalanması öngörülüyor. Gaz ve enerji projelerinin yanı sıra hidroelektrik kapasitesinin ve demir ile sıra alüminyum sektörlerinin kullanılması de bu yetenek öne çıkıyor. Tarımsal sanayi ve özellikle kakao, pamuk ve gıda ürünlerinde yerel işleme faaliyetlerinde daha fazla sermaye çekmesi beklenen sektörler arasında bulunuyor. Karayolu sayesinde, dijital ağlar, finansal hizmetler ve lojistik ile dijital ekonomi de yatırım açısından potansiyel taşıyan sektörler olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişme, Kamerun’un yalnızca DYY hacmini artırmasıyla birlikte, bu yatırımların ülke ekonomisinin kullanabileceğine katkısını da sağlayabilmesine olanak sağlayabilir. Temel hedeflerden biri, sermayenin imalat faaliyetlerine, yerel işleme sektörlerine ve doğal karşılamaya göre daha etkin bir şekilde değerlendirilmesine daha fazla yönlendirilmesi olacaktır.
Öte yandan, karbon üretimi henüz yeterince değerlendirilmemiş önemli bir potansiyele sahip. BAD, Kamerun’un ormanları ve ekosistemleri tarafından sağlanan karbon tutmanın daha iyi değerlendirilmesinin mümkün olduğunu düşünüyor. Bunun için özellikle talep edilen karbon miktarlarının kontrol edilmesi sağlanacak bir sistemin kurulması ve 2026 yılında başlatılması orman ulusal envanterinin gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Bu potansiyelin değerlendirilmesi, enerji ve doğal kaynaklar sektörlerinde beklenen yatırımları tamamlayabilir. Böylece Kamerun açısından temel meselesi, DYY artışını daha fazla üretken sermayeye dönüştürmek; Yerel ekonomik gelişmeler ve ülkenin doğal yapısı ekonomik açıdan daha iyi değerlendirilmesini sağlayacak yatırımların artması olacaktır.