Hırvatistan hükümeti, artan küresel enerji fiyatlarının etkilerini sınırlamak amacıyla toplam değeri 450 milyon avro olan 10. destek paketini devreye aldı. Paket, hem hanehalkını hem de reel sektörü korumayı hedeflerken, özellikle enerji fiyatları üzerindeki baskıyı sınırlamaya odaklanmaktadır.
Başbakan Andrej Plenković, hükümet toplantısında yaptığı açıklamada, 2020’den bu yana COVID-19 krizi, depremler ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi şoklara karşı toplam değeri 8,5 milyar avroya ulaşan dokuz ayrı destek paketi uygulandığını belirterek, Yeni paketin ise daha karmaşık bir jeopolitik ve enerji ortamında devreye alındığını vurguladı. Özellikle Orta Doğu’daki gelişmelerin ve Hürmüz Boğazı üzerindeki risklerin küresel enerji fiyatlarında sert artışlara yol açtığını belirtti.
Hükümetin temel hedefinin; istihdamı korumak, ekonomik faaliyeti sürdürmek ve fiyat artışlarını sınırlamak olduğu toplantıda belirtildi. Bu çerçevede akaryakıt fiyatlarına doğrudan müdahale edilerek vergi yükü ve dağıtıcı marjları düşürüldü. Buna rağmen fiyat artışı tamamen engellenemese de sınırlandırıldı:
- Benzin litre fiyatı müdahale olmasaydı 1,71 € olacaktı; yeni fiyat 1,62 € olarak belirlendi.
- Dizel litre fiyatı 1,86 € yerine 1,73 € seviyesinde tutuldu.
- Tarım ve balıkçılıkta kullanılan “mavi dizel” için de artış sınırlanırken, sektörlere doğrudan destek sağlandı.
Otogaz (LPG) fiyatlarında da artış görülse de hükümet müdahalesiyle daha yüksek seviyelerin önüne geçildi. Bununla birlikte otoyol üzerindeki akaryakıt istasyonlarında fiyatlar serbest bırakıldı.
Enerji tarafında en kritik karar ise; Elektrik fiyatlarının önümüzdeki 6 ay boyunca sabit tutulması, Doğalgaz fiyatlarının 30 Eylül’e kadar artırılmaması oldu.
Sosyal boyutta, enerji yoksulluğu riski altındaki 125 binden fazla hane için aylık 70 avroluk enerji desteği sağlanmaya devam edecek. Bu kapsamda düşük gelirli gruplar, yaşlılar ve belirli sosyal yardım kategorilerindeki vatandaşlar destekten yararlanacak.
Tarım ve balıkçılık sektörlerine toplam 28 milyon avroluk destek paketi ayrıldı. Çiftçilere ekim ve dikim için hektar başına doğrudan ödeme yapılacak; balıkçılara ise artan yakıt maliyetlerini telafi edici destek sağlanacak. Ayrıca belirli kredi kullanıcıları için 6 ay süreyle geri ödeme planı uygulanacak.
Paket kapsamında aynı zamanda:
- Yenilenebilir enerji yatırımlarına (güneş panelleri, ısı pompaları vb.) %50 ila %70 oranında hibe desteği,
- Jeotermal enerji ve bölgesel ısıtma altyapısına teşvik,
- Öğrenci yemek fiyatlarını sabit tutmaya yönelik desteklerin uzatılması,
- Temel tüketim ürünlerinde fiyat sınırlamalarının devamı gibi önlemler de yer alıyor.
Sonuç olarak hükümet, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların iç piyasaya etkisini tamamen ortadan kaldıramasa da; fiyat şokunu yumuşatmayı, satın alma gücünü korumayı ve ekonomik istikrarı sürdürmeyi hedefleyen çok katmanlı bir müdahale stratejisi izlediği değerlendirilmektedir.
