Orta Doğu’da son dönemde yaşanan gelişmelere ilişkin olarak uluslararası ekonomik kuruluşlar ve çok taraflı finans kurumları tarafından yapılan kamuya açık değerlendirmelerde; jeopolitik gerilimlerin küresel ticaret, lojistik akışlar ve finansal piyasalar üzerinde belirsizlik artırıcı etkiler doğurabileceği ifade edilmektedir.
Bu kapsamda;World Trade Organization (WTO), jeopolitik gerilimlerin tedarik zinciri kırılganlıklarını artırabildiğini ve transit maliyetlerinde dalgalanmalara yol açabildiğini belirtmektedir.
United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD), bölgesel güvenlik risklerinin savaş riski sigorta primlerini yükseltebildiğini, alternatif koridorlara yönelimin belirli hatlarda navlun baskısı oluşturabildiğini vurgulamaktadır.
International Monetary Fund (IMF), jeopolitik şokların bankacılık sektöründe risk iştahını azaltabileceğini ve sınır ötesi işlemlerde ilave uyum süreçleri doğurabileceğini ifade etmektedir.
World Bank Group (WBG) ve European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) ise enerji fiyatlarındaki oynaklığın taşımacılık maliyetlerine yansıyabileceğine ve yatırım kararlarında temkinli bir yaklaşımın görülebileceğine işaret etmektedir.
Bu değerlendirmeler çerçevesinde, mevcut konjonktürde Türkiye–Tacikistan ticari ilişkileri bakımından doğrudan ve sistematik bir kesinti öngörülmemekle birlikte; risklerin daha çok;– Transit sürelerinde olası uzama,– Sigorta ve navlun maliyetlerinde artış ihtimali,– Enerji fiyatları kaynaklı taşıma maliyet baskısı,– Sınır ötesi ödemelerde ilave kontrol süreçleri şeklinde ortaya çıkabileceği ifade edilmektedir.
