Rwanda, 2024 yılında filetosuz dondurulmuş balık ithalatını %31,4 artırdı. 2024 Ticaret ve Sanayi Performans Raporu’na göre, Rwanda 2024 yılında 70.000 ton (filetosuz) dondurulmuş balık ithal etti. Bu ithalatın değeri 92 milyon ABD dolarını (132 milyar RwF’den fazla) buldu. Bu, 2023 yılındaki 70 milyon dolarlık değere kıyasla %31,4’lük bir artış anlamına geliyor.
İthalattaki artış, talep ile yerel arz arasındaki farkı gözler önüne seriyor.Rwanda Tarım ve Hayvancılık Kaynakları Geliştirme Kurumu (RAB) Hayvancılık Kaynakları Geliştirme Başkan Yardımcısı Solange Uwituze, balık talebinin hem yerel hem bölgesel pazarda hızla arttığını belirtti. Mevcut yerel üretim yılda yaklaşık 52.000 ton ile bu talebi karşılamaya yetmiyor. Bu nedenle ithalat artmış durumda.
Balık üretimini artırma planı Rwanda, 2035 yılına kadar su ürünleri yetiştiriciliğine dayalı balık üretimini 80.000 tona çıkarmayı hedefliyor. Bu hedef için:
-
Geliştirilmiş türlerle gölet, göl ve sulama alanlarını yeniden stoklama,
-
Balıkçılar ve yetiştiricilere eğitim,
-
Balıkçılık yatırımlarının teşviki,
-
Politika ve yönetmeliklerin geliştirilmesi ve uygulanması,
-
Yavru balık (fingerling) ve yem temininin artırılması,
-
Biyo-güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi,
-
Genetik iyileştirme programları,
-
Yasadışı ve kayıtsız avcılığa karşı denetim sistemlerinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Başlıca balık çiftlikleri
-
Kivu Choice (Nyamasheke)
-
Fine Fish Farms (Rwamagana, Rubavu)
-
Kivu Tilapia ve Aquasante (Rusizi)
-
FreFish Ltd
-
Gishanda Fish Farm
-
Diğer küçük çiftlikler (Muhazi, Kivu, Burera, Ruhondo gölleri)Toplam katkı: Yıllık yaklaşık 8.000 ton.
Üretilen başlıca türler: Tilapia, Afrika Yayını (Clarias gariepinus), Sazan, Limnothrissa miodon (Isambaza) ve Haplochromis.
Kivu Choice’un büyüme hedefi
-
2024 üretimi: ~3.000 ton
-
2025 hedefi: 7.000+ ton
-
2029 hedefi: 40.000 ton (ulusal tüketimin %50’sini karşılayacak)
-
Aylık 10 milyon yavru balık stoklama kapasitesi (Doğu Afrika’da en büyüklerden biri)
-
Fiyat: ~Rwf 3.000/kg (uygun fiyat politikası)
-
Odağı: Taze Tilapia
Fine Fish Ltd’nin çalışmaları
-
2024 Haziran: Aylık 90 ton üretim → Şu an: 140 ton/ay
-
Daha büyük kafes sistemleri ile kapasite artışı planlanıyor
-
Balık yetiştiriciliği artık ulusal sigorta kapsamına alındı
-
Bankalar balık projelerine finansman sağlıyor
-
Yüksek yem maliyeti: 1.100–1.700 RwF/kg
-
Yerli yem fabrikası: 500 ton/ay kapasite → 2026’da 3.000 ton/ay’a çıkacak
Genel hedef: Yerli üretimi artırarak ithalata bağımlılığı azaltmak, 2024/25–2028/29 dönemi Ulusal Dönüşüm Stratejisi (NST2) çerçevesinde balık sektörünü büyütmek.
