Karadağ’da şirketleri bulunan yabancılar, Karadağ vatandaşı olması gerekmeyen tek bir çalışanı olan bir şirkete sahip olmaları ve yıllık 5.000 Avro’dan fazla vergi ve maaş katkı payı ödediklerini kanıtlamaları durumunda ikamet izni alabilecek ve uzatabilecekler. Bu yıllık vergi tutarı, aylık 1.600 Avro net maaş üzerinden hesaplanmaktadır. İkamet izni almanın yollarından diğeri, en az 200 bin Avro değerinde gayrimenkule sahip olmak ancak bu şart AB, Büyük Britanya, İsviçre, Norveç ve İzlanda vatandaşları için geçerli olmayacak. Önceki yasaya göre ikamet izni uzatma prosedürüne başlayanlar, eski şartlar altında en fazla 12 ay süreyle ikamet izni uzatımı alabilecekler.
Bunlar, Hükümetin Kasım ayında Parlamento’ya sunduğu üç değişikliği geri çekmesinin ardından dün Parlamento’ya sunduğu yeni değişikliklerdendir.
Halen yürürlükte olan Yabancılar Kanunu’nda, şirket sahipliği yoluyla oturma izni elde etmede çalışan sayısı, ciro ve vergi ödemeleriyle ilgili herhangi bir şart bulunmamaktadır; bu nedenle MUP daha önce şirketlerin önemli bir kısmının hayali olduğunu ve sadece oturma izni elde etmek için kullanıldığını açıklamıştır. Ayrıca mevcut Kanunda gayrimenkul sahipliği yoluyla oturma izni elde etmede gayrimenkulün değeriyle ilgili herhangi bir şart da bulunmamaktadır.
Hükümet ve İçişleri Bakanlığı daha önce, AB’nin bu Birliğe mensup olmayan yabancılar için oturma izni elde etme konusunda daha sıkı şartlar getirmelerini ve üye devletlerde şirket ve gayrimenkul sahipliğine dayalı oturma izni elde etme ve uzatma hakkıyla ilgili ek daha sıkı şartlar getirmelerini istediğini açıklamıştır.
Hükümetin Kasım ayı başında Parlamento’ya sunduğu değişiklik önerilerinde, bir yabancının bu temelde ikamet izni almak veya uzatmak için şirketinde iki Karadağ vatandaşı çalıştırması gerektiği, ikamet izninin sadece 200 bin Avro’dan fazla değere sahip gayrimenkul üzerinden alınabileceği kuralının tüm yabancılar için geçerli olduğu ve mevcut yasa uyarınca ikamet izni alma veya uzatma işlemlerinin bu düzenlemelere göre devam edeceği belirtilmişti. Yabancı yatırımcıların ve yabancı iş derneklerinin temsilcileri, iki yerli çalışanın şart koşulmasının zor olduğunu belirtmişlerdir.
Yeni değişiklik önerilerinin açıklamalarında Hükümet yasanın normlarını netleştirmek, suistimalleri önlemek ve daha sıkı koşulların, Karadağ’da gerçekten iş yapan ve sadece ikamet izni almak için hayali şirketlere sahip olmayan yabancılar için çok büyük bir iş engeli oluşturmamasını sağlamak istediğini belirtmektedir.
Ayrıca, daha önce iki Karadağ vatandaşı istihdam etme şartı getiren değişikliğin geri çekildiği belirtilmiştir; çünkü ek analizler bunun çok fazla yük olacağını göstermiştir. Bu nedenle, şartın yıllık en az 5.000 Avro tutarında düzenli vergi ve maaş katkı payı ödemesi olması gerektiğine karar verilmiş olup bu da yabancının gerçekten ticari faaliyette bulunduğunu gösterecektir.
AB üye devletleri, Büyük Britanya, İsviçre, Norveç ve İzlanda vatandaşları da 5.000 Avro’ya kadar olan vergi ve katkı payı ödeme şartından muaftır.
Yeni değişiklikler, doktorlar ve bilişim teknolojisi mühendisleri için ikamet izni alma koşullarını daha esnek hale getirecektir, bu kişiler maaş miktarına ilişkin önceden herhangi bir şart olmaksızın işverenle en az 12 aylık iş sözleşmesi sunmak zorundadır.
Açıklamada ayrıca, yalnızca 2022 yılında dört bin yabancıya gayrimenkul sahipliğine dayalı olarak oturma izni verildiği, 2023’te yaklaşık 4.100, 2024’te 4.529, 2025’in Kasım ayına kadar ise gayrimenkul değerine bakılmaksızın bu koşul altında 5.260 geçici oturma izni verildiği belirtiliyor.
Gayrimenkul değerinin en az 200 bin Avro olması gerektiği yönündeki yeni şart, gayrimenkul vergisi kararına göre belirlenecektir.
Açıklamada, “Bu, olası suistimalleri önlemek ve denetimi güçlendirmek amacıyla, söz konusu temelde geçici oturma izninin onaylanması için daha net ve objektif kriterler sağlamaktadır. Bu şekilde, yasanın daha tutarlı bir şekilde uygulanmasına ve yabancı uyrukluların gayrimenkul piyasasına yatırım yapmasının teşvik edilmesine katkıda bulunmaktadır.” deniliyor.
Kaynak: Vijesti Haber Sitesi
Yayımlayan: Podgoritsa Ticaret Müşavirliği
