Kamboçya Başbakanı Hun Manet ve ABD Başkanı Donald Trump 26 Ekim 2025 tarihinde, Kamboçya ile ABD arasındaki ikili ekonomik ilişkileri güçlendirmeyi amaçlayan “Karşılıklı Ticaret Anlaşması”nı, Kuala Lumpur’daki ASEAN Zirvesi marjında düzenlenen görüşmeler neticesinde imzaladılar.
Anlaşma, ABD’ye Kamboçya’da benzeri görülmemiş düzeyde bir pazar erişimi sağlayacak potansiyelde.
ABD-Kamboçya Karşılıklı Ticaret Anlaşması’nın temel hükümleri şunlardır:
Tarifeler:
Kamboçya, ABD’den ihraç edilen ürünlerin tamamına uyguladığı gümrük vergilerini kaldıracak.
ABD, 5 Eylül 2025 tarihli 14346 sayılı Yürütme Emri, Bağlantılı Ortaklar için Potansiyel Tarife Ayarlamaları’nın Ek III’ünde yer alan listede yer alan ürünler hariç olmak üzere Kamboçya’ya yönelik %19 ek gümrük tarife oranını uygulamaya devam edecek. Anılan listede yer alan ürünlere ise %0 gümrük vergisi uygulayacaktır. Listede öne çıkan ürünler arasında uçak ve parçaları, bazı jenerik ilaçlar ve bunların bileşenleri ile ABD’de yeterli miktarda üretilmeyen belirli tarım ürünleri ve doğal kaynakların olduğu görülmektedir.
Tarife Dışı Engeller:
Kamboçya, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir dizi tarife dışı engeli ele almayı taahhüt etmiştir:
(1) ithalat lisanslama ve düzenleyici gerekliliklerin basitleştirilmesi ve azaltılması;
(2) ABD motorlu taşıt güvenliği ve emisyon standartlarına uygun olarak üretilen ABD üretimi araçların kabul edilmesi; ve
(3) tıbbi cihazlar ve ilaçlar için ABD Gıda ve İlaç Dairesi sertifikalarının ve ön pazarlama yetkilerinin kabul edilmesi.
(4) ABD’den yapılan tarım ürünleri ithalatında, ABD düzenleyici denetimini tanımak ve ABD düzenleyici otoriteleri tarafından verilen sertifikaları kabul etmek ve ayrıca ABD’nin gıda ve tarım ürünlerine ilişkin sağlık ve bitki sağlığı önlemlerini ve diğer önlemleri tanımak da dahil olmak üzere, tarım ürünleri ithalatındaki engelleri ele almayı ve kaldırmayı taahhüt etmiştir.
Dijital Ticaret, Hizmetler ve Yatırımın Önündeki Engellerin Kaldırılması:
Kamboçya, Dünya Ticaret Örgütü’nde elektronik iletimler üzerindeki gümrük vergilerine kalıcı bir moratoryum uygulanmasını destekleme, işlerin yürütülmesi için verilerin güvenilir sınırlar arasında aktarılmasını sağlama ve dijital hizmet vergileri veya diğer ayrımcı önlemler uygulamaktan kaçınma taahhütleri de dahil olmak üzere dijital ticaret, hizmetler ve yatırım konusunda kapsamlı taahhütlerde bulunmuştur.
Anlaşmada bu başlakların yanı sıra, coğrafi işaretler (GI) de dahil olmak üzere Fikri mülkiyeti haklarının korunması ve uygulanması, ekonomik güvenlik uyumunun güçlendirilmesi, işçi haklarının güçlendirilmesi, çevrenin korunmasının benimsemesi ve sübvansiyonlarla mücadele konularına ilişkin hükümler de yer almaktadır.
Amerika Birleşik Devletleri, şu anda Kamboçya ile on sekizinci en büyük mal ticareti açığını veriyor. ABD’nin Kamboçya ile toplam mal ticareti açığı 2024 yılında 12,3 milyar ABD doları civarındaydı. Anlaşma’nın hem bu açığı kapatmayı hem de başta Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) olmak üzere üçüncü ülkelerin, Kamboçya üzerinden vergiden kaçınarak ya da haksız rekabetten yararlanarak ABD’ye mal ve hizmet ihracatı yapmasının önüne geçmeyi hedeflediği değerlendirilmektedir.
