Fas Gümrük ve Dolaylı Vergiler İdaresinin 26 Aralık 2025 tarih ve 6702/210 sayılı Genelgesinde, ülkedeki 50-25 Sayılı 2026 Maliye Kanununun (kısaca “LF 2026”) yürürlüğe girmesi üzerine Fas gümrük mevzuatında ve ithalat vergilerinde değişiklikler yapıldığı ilan edilmiştir. Söz konusu değişiklikler aşağıda aktarılmaktadır.
Gümrük uygulamalarındaki değişiklikler hakkında şu bilgiler verilmiştir:
-Gümrük denetiminin kuvvetlendirilmesi: Kaçakçılıkla mücadelenin kuvvetlendirilmesi ve uluslararası “gümrük iyi uygulamaları” ile uyumun artırılması amacıyla gümrük görevlilerinin dron, kamera ve X-ray (Franszıca metinde “scanner” olarak geçmektedir) kullanımının kullanımına izin verecek şekilde mevzuat değişikliği yapılmıştır.
-Blockchain teknolojisinin kullanımı: Ticari belgelerin (özellikle fatura) güvenilirliğinin artırılması, takbinin kolaylaştırılması ve ayrıca şeffaflığın artırılması amacıyla, yetkilendirilmiş dijital depolama platformlarında belge saklanması ve buradan otomatik gönderi yapılmasının önü açılmıştır. Uygulama, yabancı sağlayıcılar ile Fas Gümrük İdaresi (ADII) arasında otomatik veri transferi yapılmasını, geçiş sırasında verinin sahih olup olmadığının ise bir BlockChain platformu tarafından yapılmasını öngörmektedir. Uygulamaya dahil olmak isteğe bağlı ve ilave bir tebliğ ile detaylandırılacaktır.
-Sanayi Hızlandırma Bölgeleri dahlinde yerleşik firmalarca usulsüzlükler yapılabildiğinin görüldüğünden hareketle, bu bölgelerde ürünlere yönelik eksik beyanlar “2. Derece suç” seviyesine çıkarılmıştır.
-Depolama yerleri ve işleme bilgileri beyana tâbi ithal ürünlerde bu beyanın yanlış yapılması suçunun mevzuattaki tanımımın daha net yapılması amacıyla mevzuatta sınıflandırma yoluna gidilmiş, yeni bir “üçüncü derece Gümrük suçu” kategorisi oluşturularak buna ilişkin ceza ilan edilmiştir.
-Geçiş dönemi gümrük avantajları hükmünün netleştirilmesi: geçiş dönemini aşan ticarette ticareti yapan için avantajlı olan vergi oranlarının/uygulamaların geçerli olmasını sağlayan 13-1 sayılı maddede sayılan iki kriterin kümülatif şekilde mi (ikisi birden) mi sağlanması gerektiği yoksa sadece bir kriterin sağlanmasının bu avantajdan faydalanılması için yeterli mi olduğunun muğlak olduğunun fark edilmesi üzerine, ilgili maddedeki sadece bir kriterin yeterli olacağı ilan edilmiştir.
İthalat vergisi düşürülen ürünler şunlar olmuştur:
-Akarisitler, nematisitler ve mollussisitler: Tarımsal bitkilerinin korunması amacıyla kullanılan bu ürünlerin ithalat vergisi %30 ve %10’dan %2,5’e düşürülmüştür (Fas tarife cetveline göre 3808.99.11.00, 3808.99.19.00, 3808.99.90.10 ve 3808.99.90.70 pozisyonlarında sınıflanmaktadır).
-Cep telefonları ve akıllı telefonlar: Sektörün rekabet gücünü artırmak ve kayıtdışı ticaret ile mücadelenin desteklenmesi amacıyla cep telefonları (Fas tarife cetveline göre 8517.13.00, 8517.14.00 ve 8517.18.00) ve parçalanmış (Completely Knocked Down – Semi Knocked Down – CKD/SKD halindeki) akıllı telefonlar (8517.13.00.30) için ithalat vergisi %17,5’ten %2,5’e indirilmiştir.
-Yarı otomatik çamaşır makinesi girdileri: Yerel sanayiyi desteklemek amacıyla belirli teknik aksamlar (kauçuk kayışlar, contalar, cam kapaklar vb.) için ithalat vergisi %30’dan %17,5’e düşürülmüştür.
-Yapıştırma Yoluyla Elde Edilen Ahşap Paneller: Mobilya ve ağaç sanayinde kullanılan yapıştırılmış lamine ahşap paneller (Fas tarife cetveline göre 4421.99.90.81) için ithalat vergisi oranı %30’dan %17,5’e indirilmiştir.
-Teneke kutular: Aerosol kaplarının üretiminin desteklenmesi amacıyla teneke kutular (Fas tarife cetveline göre 7310.21.99.91) için ithalat vergisi oranı %30’dan %17,5’e indirilmiştir.
İthalat vergisi yükseltilen ürünler ise şunlar olmuştur:
-Safran: Ulusal üretimi korumak amacıyla safran (Fas tarife cetveline göre 0910.20.00.10 ve 0910.20.00.90) ithalat vergisi %40’tan %60’a çıkarılmıştır.
-Hızlı tarama (screening) testleri: Yerel üretimi ve sağlık egemenliğini desteklemek amacıyla belirli hastalık ve madde tespit kitleri için vergi %2,5’ten %17,5’e yükseltilmiştir.
-PVC Reçinesi: Ulusal üretim sektörünü korumak amacıyla PVC reçinesi (3904.10.90.00) ithalat vergisi %2,5’ten %10’a çıkarılmıştır.
-Monofilamanlar (5404.19.00.10) için ithalat vergisi %2,5’ten %17,5’e yükseltilmiş, böylece fırça sanayiinin desteklenmesi amaçlanmıştır,
-Jakarlı örme kumaşlar için ithalat vergisi %10’dan %30’a yükseltilmiştir.
-Bazı beyaz eşyalar: Ev tipi dondurucular (8418.30.00.20), yarı otomatik çamaşır makineleri (8450.19.90.00, 8450.20.00.10) için ithalat vergisi %2,5 ve %10’dan %17,5’ye yükseltilmiştir.
-Otomotiv ön/arka camları (8708.22.00.00) için ithalat vergisi %2,5’ten %17,5 olarak belirlenmiştir.
Diğer önemli vergi düzenlemeleri ve muafiyetleri ise şu şekilde olmuştur:
-Canlı hayvanda ithalat vergisi muafiyeti: 1 Ocak – 31 Aralık 2026 tarihleri arasında, et fiyatlarını dengelemek amacıyla 300.000 baş sığır ve 10.000 baş deve ithalatında gümrük vergisi ve KDV tahsilatı askıya alınmıştır.
-Makarnada ithalatta KDV muafiyeti: Tüketici alım gücünü desteklemek için pişirilmemiş kısa makarnalar KDV’den muaf tutulmuştur (diğer tip yani uzun makarnalar ithalatta %10 KDV’ye tâbi olmaya devam edecektir).
-Gübre ve kültür yetiştirme ortamlarında ithalatta KDV muafiyetleri: Tarımsal kullanım amaçlı gübreler ve yetiştirme ortamları KDV’den muaf tutulmuştur.
-Kan ve kan türevleri KDV muafiyeti: Sağlığa erişimin desteklenmesi amacıyla, daha önce ecza ürünlerinin faydalandığı ithalatta KDV’de muafiyeti kan ve türeveri için de geçerli olacak şekilde genişletilmiştir.
-İthal Ahşap Vergisi (“Taxe sur les bois importés” – TBI) değişikliği: İthal edilen tüm ahşap ve ahşap ürünleri (Fasıl 44 ve 94) için uygulanan vergi oranı %6 olarak tek tipleştirilmiştir.
-Tütün ve Akaryakıt: Sigaralara yönelik olarak 2022’de başlayan kademeli vergi reformunun son yılına girilmiş, maktu vergi 1000 adet sigara için 550 dirheme (yaklaşık 60 ABD Doları etmektedir) çıkarılmıştır. Bazı petrol ürünlerinde işaretleme (markaj) zorunluluğu ise 1 Ocak 2028 tarihine ertelenmiştir.
