Milletvekilleri, hükümetten 2029 yılına kadar 1,2 milyon düzgün ve verimli iş yaratma hedefi kapsamında “yeşil işler” için özel bir kota ayırmasını talep etmektedir.
İstihdam hamlesi, 2024-2029 yıllarını kapsayan İkinci Ulusal Dönüşüm Stratejisi (NST2) çerçevesinde yürütülmekte ve yılda 250.000 yeni iş yaratmayı hedeflemektedir. Senatör Pélagie Uwera, yakın zamanda düzenlenen bir iklim finansmanı ve çevresel yönetişim çalıştayında, “Bu işlerin kaçının yeşil olacağı konusunda netlik istiyoruz” demiştir.
Yeşil işlerin önemi
Yeşil işler, çevrenin korunmasına veya iyileştirilmesine katkıda bulunan işlerdir. Yenilenebilir enerji, sürdürülebilir ulaşım, çevre dostu inşaat ve tarım gibi birçok sektörü kapsamaktadır. Örnekler arasında güneş paneli teknisyenleri, enerji verimliliği uzmanları, elektrikli araç teknisyenleri, geri dönüşüm tesisi çalışanları ve akıllı tarım uygulayıcıları yer almaktadır. 1,2 milyon hedefin %10’unun yeşil iş olması, beş yılda en az 120.000 yeşil iş anlamına gelmektedir.
Maliye ve Ekonomik Planlama Bakanlığı’ndan (MINECOFIN) Çevre ve İklim Değişikliği Danışmanı Fred Sabiti, NST2 kapsamında yeşil işlerin henüz özel olarak tanımlanmadığını söylemiştir. Tüm işlerin “düzgün iş” olarak adlandırıldığını, ancak yeşil iş tanımı üzerinde uzlaşma olmadığı için ayrım yapılmadığını belirtmiştir.
Ruanda, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile birlikte bir “Yeşil İşler Modeli” geliştirmektedir. Bu model tamamlandığında ulusal istihdam stratejisinde yeşil işlerin sınıflandırılmasına rehberlik edecektir.
Yeşil Taksonomi netlik sağlayabilir mi?
Rwanda’nın Nisan 2025’te onaylanan Yeşil Taksonomisi, çevresel sürdürülebilir istihdamın belirlenmesine yardımcı olabilecektir. Yeşil olarak etiketlenen projelerde (ör. yenilenebilir enerji, arazi restorasyonu) yaratılan işler “yeşil iş” olarak sayılmaktadır. Taksonomi; tarım, enerji, ulaşım ve inşaat sektörleriyle başlamıştır; ilerleyen aşamalarda hayvancılık, ormancılık, imalat, su yönetimi ve atık yönetimi de eklenecektir. Şimdiye kadar yüksek azaltım potansiyeline sahip 60 faaliyet ve iklim uyumu için 400’den fazla önlem belirlenmiştir.
Uzmanlar, Yeşil İşler Değerlendirme Modeli’nin 11 milyar dolarlık revize edilmiş iklim eylem planına (NDC) eklenmesini önermektedir. Amaç, yeşil politikaların iş yaratmasını sağlamaktır. Ruanda Çevre Yönetim Kurumu (REMA), NDC revizyon sürecini yönetmekte ve paydaşlarla istişare etmektedir. ILO, ayrıca Ulusal İstatistik Enstitüsü’ne yeşil işlerin İşgücü Araştırması ile izlenmesinde destek olacaktır.
